Kronika KTPN

2017

8 czerwca – wyszło z druku drugie zmienione i uzupełnione wydanie książki pt. „Stefan Szolc-Rogoziński (1861-1896). Z Kalisza do Kamerunu” z serii „Kaliszanie” autorstwa prof. Michała Jarneckiego. Jest to kolejna inicjatywa wpisana w program kaliskich obchodów „Roku Stefana Szolca-Rogozińskiego”, która wzbogaca to święto o oczekiwaną monografię o słynnym podróżniku.

1 czerwca –  doc. dr Jan Frąszczak objął funkcję prorektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu. Jego Magnificencja pracuje w tejże uczelni od roku 1999 r., na stanowisku docenta, a od 2011 r. pełnił funkcję dziekana Wydziału Zarządzania (dzisiaj Wydziału Nauk Społecznych i Humanistycznych). Jest także wiceprezesem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i członkiem Towarzystwa Wiedzy Powszechnej – Oddział w Poznaniu. Został odznaczony m.in. Brązowy Krzyżem Zasługi, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotą Odznaką Honorową Towarzystwa Naukowego Organizacji i Kierownictwa, Złotą Odznaką „Za zasługi dla Zakładu Doskonalenia Zawodowego”, Odznaką Honorową „Za zasługi dla energetyki”.
Panu Rektorowi gratulujemy przyjęcia zaszczytnego urzędu i życzymy wszelkiej pomyślności oraz realizacji planów, które pozwolą rozwinąć działalność kaliskiej uczelni.

Fot. E. Obała

26 maja – w Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu odbyła się uroczysta gala z okazji 60-lecia „Ziemi Kaliskiej”. Podczas obchodów jubileuszu uhonorowano 21 osób, uznanych za osobowości gazety, w tym prof. Krzysztofa Walczaka prezesa Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

http://kalisz.naszemiasto.pl/artykul/ziemia-kaliska-swietuje-60-lat-uroczysta-gala-w-ckis-foto,4130230,artgal,t,id,tm.html

8 kwietnia – w Liceum Adama Asnyka podczas Walnego Zebrania Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. A. Asnyka w Kaliszu, swoją ofertę wydawniczą przedstawiło Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

6 kwietnia – ukazało się wydawnictwo Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu pt. „Sławomir Czerwiński i wychowanie państwowe” pod redakcją prof. Piotra Gołdyna. Jest to pokłosie konferencji naukowej poświęconej pamięci ministra oświaty, który związany z Kaliszem poprzez lata spędzone w Gimnazjum Klasycznym i udziałem w strajku szkolnym (1905), został później wybitnym organizatorem oświaty, wdrażającym w życie ideę wychowania państwowego piastując urząd Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w II Rzeczypospolitej. Monografia zawiera wprowadzenie do rozważań nad postacią i ideą wychowania państwowego, informację o S. Czerwińskim i jego współpracownikach oraz przedstawienie idei wychowania państwowego. Autorami publikacji są: E. Andrysiak, J. Durka, P. Gołdyn (wstęp), K. Grysińska-Jarmuła, T. Gumuła, K. Jakubiak, J. Król, E. Magiera, A. Samsel, K. Walczak, U. Wróblewska.

6 kwietnia – w Muzeum Miasta Ostrowa Wielkopolskiego odbyło się otwarcie wystawy przedstawiający dorobek artystyczny Czesława Wosia, członka Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Ekspozycja zorganizowana została z okazji jubileuszu 40-lecia pracy twórczej artysty, a zobaczyć na niej można było prace malarskie i graficzne mistrza.

http://www.mmow.pl/news/2017/04/wystawa-czeslaw-wos-40-lecie-pracy-tworczej/

 

6 kwietnia – zmarł mgr Hubert Pałęcki, regionalista, działacz społeczny. Należał do Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (od 1997 r.), Towarzystwa Miłośników Kalisza, Lokalnej Organizacji Turystycznej Ziemi Kaliskiej, Koła Absolwentów Szkół Handlowych i Ekonomicznych w Kaliszu. W uznaniu zasług i za pracę społeczną otrzymał: Krzyż Kawalerski Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Honorową odznakę Miasta Kalisza oraz wiele innych nagród i wyróżnień.  Pochowany został na cmentarzu tynieckim.

https://www.facebook.com/niedzieleuniechcicow/photos/a.209240842543633.53684.208919879242396/1002152716585771/?type=3&theater

26 marca – w Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu na FOTOPLASTIKONIE swój projekt stypendialny pt. „Wszystko dla pań. Alternatywny przewodnik po Kaliszu” przedstawiła mgr Anna Tabaka (członek Sądu Koleżeńskiego Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk). Mecenasem projektu jest Marszałek Województwa Wielkopolskiego i składa się on z osiemnastu portretów kobiet, jednego portretu mężczyzny oraz z trzech zagadnień tematycznie związane z obyczajowością.


http://kalisz.naszemiasto.pl/artykul/fotoplastikon-o-kaliszankach-w-ckis-foto,4062636,artgal,t,id,tm.html

 

18 marca – w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Prezydenta S. Wojciechowskiego w sali - „Tarasy Zimowe” odbyło się XXIX Walne Zgromadzenie Sprawozdawcze Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, podczas którego podsumowano kolejny rok działalności.
Podczas spotkania zainteresowani mogli zapoznać się lub nabyć najnowsze wydawnictwa Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

 

Fot. Ewa Obała

13 marca – w gościnnych progach Biblioteki Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM w Kaliszu, która wraz z Kaliskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk była organizatorem promocji książki pt. „Odbudowy i modernizacje miast historycznych
w pierwszej połowie dwudziestego wieku w Europie ; naród, polityka, społeczeństwo”, można było posłuchać redaktorów publikacji, czyli dr Iwony Barańskiej i Makarego Górzyńskiego. Na spotkaniu tym twórcy wydawnictwa ukazali działania, by ta nowa naukowa publikacja mogła powstać oraz omówili poszczególne artykuły, by przybliżyć treść książki, która, prócz wersji papierowej w języku polskim, posiada angielskojęzyczną wersję elektroniczną. Całość pracy to zbiór artykułów mówiących
o rekonstrukcji, odbudowie, projektach i działaniach modernizacyjnych miast, które uległy zniszczeniu poprzez działania
I wojny światowej na terenie Polski i Europy z podkreśleniem Kalisza, które to miasto jest jednym z najważniejszych przykładów takich dramatycznych doświadczeń. Redaktorzy podziękowali także poszczególnym osobom za pomoc i wsparcie przy redakcji i procesie wydawniczym oraz zaprosili słuchaczy do zapoznania się z lekturą. Na koniec spotkania  prezes KTPN prof. Krzysztof Walczak podziękował za entuzjazm i włożony wkład pracy w powstałą publikację redaktorom, a także podkreślił prężną, aktywną działalność Pracowni Historii Sztuki i Kultury Materialnej Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, której przewodniczy dr Iwona Barańska.      

Fot. Ewa Obała

28 lutego – w Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu miało miejsce posiedzenie Pracowni Bibliografii Kalisza Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk zorganizowane przez przewodniczącą pracowni, prof. Ewę Andrysiak. Po omówieniu działalności zespołu oraz planów na kolejny rok pracy, zebrani wysłuchali wykładu mgr. Jerzego Wasilkowskiego „Efektywne wyszukiwanie zasobów cyfrowych w Internecie. Komputerowe bazy danych oraz polskie i zagraniczne biblioteki cyfrowe”. Prelegent zaprezentował najskuteczniejsze metody wyszukiwania danych rzeczowych i osobowych, biorąc za przykład postać Alfonsa Parczewskiego i architekturę Kalisza. Jak stwierdził - dzięki digitalizacji i coraz szerszym możliwościom wyszukiwarek, w zasobach cyfrowych bibliotek polskich, austriackich, czeskich, rosyjskich, francuskich i niemieckich można znaleźć coraz to nowe, dotąd nieznane artykuły, książki, czy zdjęcia w Internecie. Wykład Jerzego Wasilkowskiego został wysoko oceniony pod względem nowatorstwa metod wyszukiwawczych i uzyskanych rezultatów, znacznie wzbogacających listę nieznanych dotychczas calisianów.     

Fot. Ewa Obała

17 lutego – wyszły drukiem „Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” nr 16, pt. „Miscellanea archiwalne, biblioteczne i muzealne” pod red. dr Bogumiły Celer. W publikacji teksty poświęcone zostały tematyce zbiorów specjalnych w bibliotekach polskich, w szczególności zaś calisianów. Wśród artykułów pojawiły się opracowania: „Trójgłos o kalendarzach kaliskich. A. Chodyński, H. Łopaciński, C. Biernacki”, „Listy S. Dybowskiego do Z. Gardzielewskiego”, „Stare druki po kaliskich kanonikach laterańskich oraz jezuitach w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie”, „Calisiana w zasobie starodruków Biblioteki Jagiellońskiej”, „Kalisz na widokówkach. Kolekcja ze zbiorów Biblioteki Jagiellońskiej”, „Listy S. Helsztyńskiego w zbiorach leszczyńskiej MBP im. S. Grochowiaka”, „ Ekslibrisy i sygnety własnościowe Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu”, „Kolekcja Cypriana Kościelniaka w zbiorach KP im. A. Parczewskiego w Kaliszu”, „Calisiana w kolekcji starodruków MBP im. A. Asnyka w Kaliszu”, „Śladami Wiłkomirskich – dokumentacja źródłowa w zasobach archiwalnych, bibliotecznych i muzealnych…”, „Zbiory Biblioteki Muzeum Miasta Ostrowa Wlkp.”. W „Zeszytach KTPN” ukazały się również recenzje, sprawozdania, wspomnienia upamiętniające zmarłych członków towarzystwa oraz materiały poświęcone działalności Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Wśród autorów znaleźli się: prof. Ewa Andrysiak, Ryszard Bieniecki, Elżbieta Bylinowa, dr Bogumiła Celer, dr Jarosław Durka, Małgorzata Halec, Henryka Karolewska, Beata Kurek, Marcin Mikołajczyk, Ewa Obała, dr Jacek Partyka, Regina Podskarbi, dr Maria Radziszewska, Monika Sobczak-Waliś, prof. Krzysztof Walczak, Anna Wojtynka, Aldona Zimna oraz dr Maria Żemigała.   

16 lutego – w Sali Recepcyjnej kaliskiego ratusza zorganizowane zostało spotkanie promocyjne, na którym przedstawione zostało najnowsze - już 13. wydawnictwo w serii „Kaliszanie”, zatytułowane „Ignacy Adam Nieściuszko-Bujnicki (1891-1939). Prezydent Kalisza, budowniczy elektrowni kaliskiej” autorstwa Anny Tabaki. W sali noszącej imię bohatera tomiku dla zebranych osób, w tym przedstawicieli władz miasta, gości i pasjonatów historii oraz rodziny prezydenta Bujnickiego, twórczyni książeczki przedstawiła losy ostatniego przedwojennego Prezydenta Miasta Kalisza. Jak stwierdziła autorka, skomplikowane życie tego wybitnego człowieka mogłoby stać się podstawą dla scenariusza filmowego.
Ignacy Bujnicki, uczeń kaliskich szkół średnich, tytuł inżyniera uzyskał w Petersburgu i po wielu podróżach oraz działalności powrócił do Kalisza. Dzięki jego aktywności i pracy m.in. wybudowano kaliską elektrownię i zelektryfikowano miasto, uruchomiono miejską rzeźnię, jak również wykonano wiele prac związanych z rozbudową kanalizacji i wodociągów. Przez całe swe życie był czynny zawodowo, społecznie i politycznie, niestety na początku II wojny światowej został zamordowany przez Niemców.

Podsumowaniem wystąpienia Anny Tabaki, stały się wspomnienia wnuków Ignacego Bujnickiego, którzy wyrazili również wdzięczność autorce za jej pracę, dzięki której powstała opowieść o ich dziadku. Była to także okazja otrzymania dedykacji od autorki.

Fot. Ewa Obała

13 lutego – w Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu miało miejsce spotkanie związane z promocją książki pt. „Region i książka. Szkice z dziejów książki regionalnej”, której redaktorkami są - prof. Ewa Andrysiak i dr Elżbieta Steczek Czerniawska, a inicjatorem publikacji prof. Piotr Gołdyn.
Nowa pozycja wydawnicza dedykowana jest prof. Krzysztofowi Walczakowi, znanemu kaliszaninowi, zajmującemu się zagadnieniami bibliologii i regionalizmu. Pan Profesor ma wszechstronne zainteresowania i działa na wielu polach przynosząc chlubę miastu; jest wykładowcą i prorektorem Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. S. Wojciechowskiego w Kaliszu, dyrektorem Książnicy Pedagogicznej im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu, prezesem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk oraz pełni wiele innych funkcji społecznych, w tym wchodzi w skład Rady Towarzystw Naukowych przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk.
Książka powstała dzięki pracom ofiarowanym Profesorowi, a poświęconym tematyce książki w jej wymiarze regionalnym; wśród nich znalazły się m.in. artykuły poświęcone czasopismom i kalendarzom, historii i współczesności bibliotek, książce kaliskiej, a także prace poświęcone regionalizmowi w działalności naukowej Profesora , jak również omawiające jego dorobek naukowy i piśmienniczy z zakresu księgoznawstwa, regionalistyki i biografistyki,. Autorami poszczególnych artykułów są: prof. E. Andrysiak, dr I. Barańska, dr B. Celer, prof. J. Chwastyk-Kowalczyk, dr J. Durka, prof. P. Gołdyn, dr Z. Gruszka, prof. D. Jankowski, prof. M. Korczyńska-Derkacz, dr E. Kristanova, prof. M. Matwijów, J. Miluśka-Stasiak, E. Obała, dr M. Radziszewska, dr M. Rzadkowolska, prof. B. Staniów, dr E. Steczek-Czerniawska, dr T. Stolarczyk, dr A. Szurczak, A. Tabaka, prof. H. Tadeusiewicz, dr A. Walczak-Niewiadomska, dr inż. M. A. Woźniak oraz śp. prof. T. Poklewski-Koziełł i dr D. Wańka.  

8 lutego – zmarła mgr Bożena Kryst wieloletnia bibliotekarka, starszy kustosz Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Adama Asnyka w Kaliszu oraz od 1996 członek Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. To wielka strata dla środowiska bibliotekarzy, turystyki oraz ludzi kultury.

 

29 stycznia – w Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu odbył się bardzo ciekawy wykład popularno-naukowy z cyklu "FOTOPLASTIKON" z Makarym Górzyńskim (członkiem KTPN) pt. „Dziewiętnastowieczny teatr miejski w Kaliszu. Architektura
i polityki kulturowe na peryferiach imperium”. Prelegent na spotkaniu przedstawił również słuchaczom najnowszą publikację wydaną przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk pt. „Odbudowa i modernizacja miast historycznych w pierwszej połowie dwudziestego wieku w Europie : naród, polityka, społeczeństwo”, której jest redaktorem wraz z dr Iwoną Barańską.
 

Fot. http://ckis.kalisz.pl/fotoplastikon-xix-wieczny-teatr-miejski-w-kaliszu-architektura-i-polityki-kulturowe-na-peryferiach-imperium-fotorelacja/

18 stycznia – książka pt. „Odbudowa i modernizacja miast historycznych w pierwszej połowie dwudziestego wieku
w Europie : naród, polityka, społeczeństwo” pod red. Iwony Barańskiej i Makarego Górzyńskiego w języku angielskim jest dostępna na stronie:
https://historictownsmodernizations2016.wordpress.com/welcome__trashed/about/

18 stycznia – ukazała się publikacja pt. „Odbudowa i modernizacja miast historycznych w pierwszej połowie dwudziestego wieku w Europie : naród, polityka, społeczeństwo”, pod redakcją Iwony Barańskiej i Makarego Górzyńskiego. Sto dziewięćdziesiąte wydawnictwo Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk omawia rekonstrukcję, odbudowę, projekty
i działania modernizacyjne na terenie miast polskich i europejskich, które uległy zniszczeniu wskutek działań wojennych
w latach 1914-1918. Wśród wielu przypadków zburzonych zabytkowych dzielnic, czy całych miast (m.in. w Belgii, Francji, Niemczech, Włoszech i w Polsce), znaczące miejsce miał Kalisz, który był najważniejszym przykładem tego typu działań, eksponowanym podczas międzynarodowej konferencji poświęconej temu tematowi, będącej dziełem Pracowni Historii, Sztuki i Kultury Materialnej KTPN. Przypadek kaliski jest również dominującym tematem wśród artykułów znajdujących się w książce, a wśród autorów znaleźli się także członkowie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk: Joanna Bruś, Monika Sobczak-Waliś
i Dominika Płócienniczak.

5 stycznia – Miejska Biblioteka Publiczna im. A. Asnyka w Kaliszu wraz z Kaliskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk zaprosiła na spotkanie promocyjne z prof. Michałem Jarneckim. Tym razem można było posłuchać fascynującej opowieści o losach Agatona Gillera, bohatera dwunastego już tomiku z serii „Kaliszanie”. Autor publikacji interesujący się od wielu lat tą postacią
i zbierający o nim materiały przedstawił jego losach i historię powstania tej książeczki w bardzo zajmujący sposób. Na tym ciekawym spotkaniu zabrała głos także wiceprezes KTPN prof. Ewa Andrysiak przedstawiając twórcę tomiku i z gratulacjami w imieniu pani Marszałek Województwa Marzeny Wodzińskiej wystąpił Jerzy Szukalski.  

Fot. Ewa Obała

5 stycznia – w gościnnych progach Biblioteki Publicznej im. Braci Gillerów w Opatówku odbyła się promocja książki „Agaton Giller (1831-1887)” z serii „Kaliszanie”, autorstwa prof. Michała Jarneckiego – historyka, podróżnika, wykładowcy uniwersyteckiego oraz członka Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Na spotkaniu twórca publikacji od wielu lat zbierający materiały na temat Agatona Gillera, przedstawił bohatera jako wiecznego emigranta, który głęboko związany z Opatówkiem
i Kaliszem, wyszedł poza społeczność lokalną, ponieważ stał postacią znaczącą dla historii Polski.  Publikacja ta, to sto pięćdziesiąte siódme wydawnictwo KTPN.

Fot. Ewa Obała

2016

10 grudnia – ukazał się nowy wykaz czasopism punktowanych na 2016 r. sporządzony przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Czasopisma Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk zachowały dotychczasową punktację:
Zeszyty KTPN - 6 pkt
Studia Kaliskie - 2 pkt

W procesie ewaluacji IC Journals Master List, nasze czasopisma przeszły pozytywnie z wynikiem przyznania wskaźnika Index Copernicus Value:

Zeszyty KTPN ICV : 45.08 (poprzednia ocena - 25,68)
Studia Kaliskie ICV : 34.97 (poprzednia ocena – 15,19)

http://ekulczycki.pl/warsztat_badacza/wykaz-czasopism-punktowanych-2016/

5 grudnia – ukazała się praca dr Bogumiły Celer pt. "Drukarnie Kalisza w latach 1945-2000”. Książka przypomina dzieje kaliskich drukarń po drugiej wojnie światowej, śledząc ich powstanie i losy, a także zmieniające się warunki działalności. Najwięcej uwagi autorka poświęciła Kaliskiej Drukarni Akcydensowej, opisując jej dzieje od powstania typografii aż po jej upadek. W publikacji tej można znaleźć wiadomości o wyposażeniu drukarń, metodach pracy i wydawnictwach jakie przeszły przez maszyny opisywanych placówek. Warto wspomnieć o mistrzach czarnej sztuki i ich działalności. Książkę wzbogacono wieloma ilustracjami, które m.in. pochodzą ze osobistych zbiorów kaliskich drukarzy, zaś jej wytłoczenia, wykonanego społecznie, podjął się znany kaliski drukarz Marcin Krymarys, właściciel firmy „Dangraf”, kontynuującej najlepsze tradycje kaliskiego drukarstwa.
Podsumowaniem tej pracy oraz jej wydania było spotkanie promocyjne, które w tym samym dniu zostało zorganizowane przez Kaliską Sekcję Poligrafów Stowarzyszenia Inżynierów Mechaników Polskich i odbyło się w Książnicy Pedagogicznej
w Kaliszu. Przybyli na nie m.in. bohaterowie książki, którzy po wystąpieniu autorki wspominali dawne czasy.

3 grudnia – w ręce czytelników trafiła kolejna książka z serii „Kaliszanie”, zatytułowana „Ignacy Adam Nieściuszko-Bujnicki (1891-1939). Prezydent Kalisza, budowniczy elektrowni kaliskiej” autorstwa Anny Tabaki. Jest to już trzynasta pozycja z tej serii, przedstawiającej losy ludzi mocno związanych z Kaliszem. Ignacy Bujnicki uczęszczał w tym mieście do Szkoły Realnej, brał udział w strajku szkolnym w 1905 r., po czym kończąc Szkołę Handlową otrzymał świadectwo dojrzałości. Później podjął studia we Lwowie i Petersburgu otrzymując tam tytuł inżyniera mechanika. W okresie międzywojennym powrócił do grodu nad Prosną, został tu dyrektorem elektrowni miejskiej i dzięki jego staraniom 90 lat temu wybudowana została elektrownia w Piwonicach. Był aktywnym działaczem politycznym i społecznym, a w 1937 r. wybrano go na stanowisko Prezydenta Miasta Kalisza. Druga wojna światowa przyniosła kres jego karierze i pozbawiła życia. Dzieje prezydenta w mistrzowski sposób przedstawiła znana kaliszanom Anna Tabaka – historyk sztuki, regionalistka, popularyzatorka wiedzy o Kaliszu i regionie oraz członek Sądu Koleżeńskiego Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Autorka zamieściła w swej publikacji również wiele nieznanych dotąd zdjęć (pochodzących głównie ze zbiorów rodziny Milewskich), co może zainteresować niejednego czytelnika.      

22 listopada – w siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk odbyło się spotkanie naukowe z mgr Mateuszem Halakiem w ramach prężnie działającej pod kierunkiem dr Iwony Barańskiej Pracowni Historii i Kultury Artystycznej KTPN. Wystąpienie młodego naukowca, inspektora ochrony do spraw zabytków nieruchomych w Delegaturze w Kaliszu, zatytułowane „Zachęta dla klienta czyli rzecz o kulturze reklam w Kaliszu”, ukazało formy reklam oraz informacji, w postaci szyldów sklepowych umieszczanych na murach kamienic i innych obiektów od czasów guberni kaliskiej po dzień dzisiejszy. Prelegent wspomniał także o reklamach umieszczanych w dawnej prasie i na odwrocie starych fotografii. Prezentowana przez niego różnorodność reklam, które do dziś możemy znaleźć jeszcze w formie napisów zachowanych na starych budynkach lub fotografiach, przywołuje pamięć o nazwiskach dawnych właścicieli sklepów, hoteli, restauracji, cukierni itp. oraz miejscach, gdzie owe reklamy się znajdowały. Ilustracją wykładu był pokaz multimedialny, zawierający dużą ilość ikonografii, ukazujący również przemiany reklam, przybierających nowe formy materialne (np. reklamy w kształcie neonów). Podsumowaniem wystąpienia była ciekawa dyskusja, w której wzięli udział uczestnicy wykładu.

11 listopada – w Święto Niepodległości w Koninie na Placu Wolności prof. UAM Piotr Gołdyn (Członek Zarządu KTPN) otrzymał srebrny medal za zasługi dla Ligi Obrony Kraju z rąk majora Wojciecha Kacprzaka.  

Fot. Piotr Gołdyn

8 listopada – ukazał się dwunasty tomik serii „Kaliszanie” pt. „Agaton Giller (1831-1887)”, którego autorem jest prof. Michał Jarnecki - historyk, podróżnik i wykładowca na Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym UAM w Kaliszu. Twórca książeczki zajął się postacią znaczącą dla historii Polski XIX wieku. Opisał losy pisarza i dziennikarza, konspiratora i działacza niepodległościowego, urodzonego w Opatówku i ucznia kaliskiej szkoły. Postać ta, jak pisze autor, „o burzliwym życiorysie”, zasługiwała na znaczące miejsce w krajowej historiografii ze względu na jego zasługi w walce o niepodległość, zsyłki
i więzienia jakie przeszedł, a także wspomnienia jego autorstwa poświęcone polskim zesłańcom powstania styczniowego
i emigracji postyczniowej. Agaton Giller, syn burmistrza z Opatówka oraz brat znanego Stefana Gillera, choć w tych trudnych czasach oddalony od kraju, zawsze sercem był związany z ziemią kaliską.

8 listopada – w Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu dokonano uroczystego otwarcia pracowni Władysława Kościelniaka (członka założyciela KTPN), którą mistrz przekazał jeszcze za życia (2006) tejże bibliotece. Przeniesiona z ul. Górnośląskiej pracownia została odtworzona i wzbogacona o podarowane dodatkowo pamiątki przez syna Cypriana Kościelniaka. Znajduje się w niej wyposażenie (m.in. biurko, fotel, pułki), ciekawy księgozbiór, a także dorobek artystyczny w postaci grafik, rysunków, obrazów olejnych oraz obszerny zbiór zdjęć i wielu innych cennych rzeczy.  

31 października – tuż przed 1 listopada pamiętając o panu Władysławie Kościelniaku (członku założycielu KTPN) złożyli na jego grobie kwiaty oraz zapalili znicze władze Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, czyli prezes  prof. Krzysztof Walczak oraz wiceprezes pani prof. Ewa Andrysiak. Pan Władysław, był wybitnym artystą i grafikiem, autorem wielu książek
i zasłużoną postacią dla miasta Kalisza.

26 października – w murach Książnicy Pedagogicznej, odbyło się uroczyste zakończenie projektu "Mój Region - Moja Tożsamość! Edukacyjne warsztaty dla uczniów. Konkurs wiedzy o regionie", zorganizowanego przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk we współpracy z Książnicą Pedagogiczną w Kaliszu. Projekt odbył się w ramach realizacji zadania publicznego „Wspieranie przedsięwzięć mających na celu upowszechnianie wiedzy na temat Wielkopolski poprzez edukację regionalną dzieci i młodzieży" i był współfinansowany przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego.
W trwających od 21 września warsztatach i konkursie wzięło udział 96 uczniów z 16 kaliskich szkół podstawowych, z czego do II etapu konkursu zakwalifikowało się 25 uczestników z 9 szkół.
Spośród wykonanych przez dzieci w II etapie konkursu fotografii przedstawiających piękno Wielkopolski, Komisja konkursowa wyłoniła pięć równorzędnych pierwszych miejsc.
Laureatami zostali: Julia Obała ze Szkoły Podstawowej nr 10, Adam Mokras ze Szkoły Podstawowej nr 16, Oliwia Kurek ze Szkoły Podstawowej nr 21, Błażej Bażant ze Szkoły Podstawowej Sióstr Nazaretanek, Piotr Gradowski ze Szkoły Podstawowej Sióstr Nazaretanek.
Nagrody wręczyli: Anna Wojtynka (koordynator projektu), Mariola Śmiecińska, Jerzy Wasilkowski i Henryka Karolewska.
Tekst: Anna Wojtynka ; Fot. Monika Antczak

21 października – w gmachu  Państwowej Szkoły Muzycznej im. H. Melcera miało miejsce uroczyste wręczenie dorocznych nagród za osiągnięcia w dziedzinie twórczości artystycznej i upowszechniania kultury. Wśród obdarowanych nagrodą Prezydenta Miasta Kalisza, byli także członkowie Kalskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, tacy jak: Makary Górzyński, Monika Sobczak-Waliś, Tadeusz Krokos oraz Urszula Zybura. Wszystkim wyróżnionym serdecznie gratulujemy.    

Fot. http://kalisz.naszemiasto.pl/artykul/inauguracja-roku-kulturalnego-w-kaliszu-animatorzy-i-tworcy,3894745,artgal,t,id,tm.html

17 października – w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu odbyła się Inauguracja Roku Akademickiego 2016/2017.  Dla Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, był to moment szczególny, bowiem funkcję prorektora tej uczelni objął  prezes KTPN prof. nadzw. dr hab. Krzysztof Walczak. Nowe władze szkoły, z panią rektor prof. nadzw. dr hab. n. med. Magdaleną Pisarską-Krawczyk kontynuując dzieło poprzedników, mają zamiar położyć nacisk nie tylko na jakość dydaktyki, która stała się wizytówką placówki, lecz także na rozwój badań naukowych. W tym roku na tej nowoczesnej uczelni rozpoczęło naukę 1300 studentów.
Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk życzy władzom PWSZ oraz studentom, w nowym roku akademickim 2016/2017 realizacji planów i dalszego rozwoju uczelni. 

19 września – ukazała się książka autorstwa Jerzego Gnerowicza pt. „Ojciec Grzegorz Mendel pszczelarz nieznany” wydana przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Przedstawia ona postać ojca genetyki i jego wszechstronne zainteresowania, w tym także z zakresu biologii, hodowli i botaniki pszczelarskiej. Autor – miłośnik pszczół i pasjonat w tej dziedzinie – zainteresował się sławnym zakonnikiem już w młodości, a rozwijając swoją na ten temat wiedzę uznał, że powinien przybliżyć czytelnikom dokonania Grzegorza Mendla w zakresie pszczelarstwa. Książka może przede wszystkim zainteresować ludzi zajmujących się hodowlom tych pożytecznych owadów, a także nauczycieli biologii i nauk przyrodniczych. Serdecznie polecamy to ciekawe wydawnictwo.

10 września – w Kaliszu miało miejsce „Święto Ulicy Niecałej”, gdzie tematem przewodnim były kaliskie zdjęcia i portrety, których niemało można również znaleźć w książkach. Wśród wielu atrakcji zaplanowanych przez organizatorów, była także możliwość obejrzenia lub nabycia wydawnictw pokazujących dawny Kalisz oraz zapoznania się ze związanymi z nim postaciami. Na „Kiermaszu Książki Kaliskiej” reprezentowanym przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk można było znaleźć m.in.: 11 publikacji z serii „Kaliszanie”, w tym o książkę o Stefanie Szolcu-Rogozińskim mieszkającym kiedyś przy ul. Niecałej, porównać zdjęcia ze zburzenia Kalisza ze zdjęciami zrobionymi w tych samych miejscach w 1995 r., zamieszczonych w albumie M. A. Woźniaka „Kalisz 1914” oraz zapoznać się najnowszymi wydawnictwami, takimi jak: „Wczasy Kaliskie” Makarego Górzyńskiego, czy „Kalisz w rysunkach Czesława Wosia”. Książki KTPN. gwarantujące dobrą jakość, cieszyły się wielkim powodzeniem wśród przechodniów biorących udział w święcie tej niezwykłej ulicy, z pewnością również dlatego, że w ostatnim czasie rośnie zainteresowanie tematyką regionalną. Była to bardzo udana impreza

1 września – Zespół Szkół Plastycznych w Kole zainaugurował działalność w pałacu Kreutzów w Kościelcu Kolskim, który zaprojektowali Józef Chrzanowski i Eugeniusz Oraczewski (budowa ok. 1887-1891), wyposażyli we wspaniałe sztukaterie,, metaloplastykę i rzeźby inni kaliscy artyści np. firma Floriana Harnysza i zakłady Rotha, a dwa wielkie plafony z freskami wymalował August Bertelmann. Kreutzowie, rosyjska rodzina arystokratyczna o łużycko-polskich korzeniach, patronowali w Kole rozmaitym inwestycjom (m. in. szkole i teatrowi), utrzymywali też dość bliskie kontakty z gubernatorem Daraganem, który najpewniej polecił im kaliskich specjalistów do projektu budowy pałacu i aranżacji ogromnego parku. Na uroczystości otwarcia Uniwersytet Warszawski oraz Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk reprezentowali Makary Górzyński i Anna Tabaka, którzy zapraszają do obejrzenia zdjęć i filmów z Kościelca, gdzie zachowały się niemal niezmienione dzieła sztuki świadczące o klasie kaliskiego środowiska artystycznego w XIX wieku.
Tekst: Makary Górzyński

http://www.lm.pl/aktualnosci/informacja/106165/koscielec_od_arystokratycznej_rezydencji_do_palacu_sztuki

https://www.facebook.com/ZSPKolo/
https://www.youtube.com/watch?v=rw1d_jhG1VM
https://www.youtube.com/watch?v=QQ3C8C7KRM8

 

 

 

29 czerwca – ukazała się nowowydana książka zatytułowana „Wczasy kaliskie 1911-1913. Obrazy z czasów transformacji”, opracowana i opatrzona wstępem przez Makarego Górzyńskiego. Publikacja ta oparta jest na materiałach źródłowych, składających się z cyklu blisko 20 felietonów publikowanych w „Gazecie Kaliskiej” w wymienionych w tytule latach,
a dotyczących dynamicznych przemian w dziedzinie przebudowy, modernizacji i rozwoju ówczesnego miasta, a także odnosi się do zagadnień kulturalnych i społecznych, charakterystycznych dla grodu nad Prosną na początku XX wieku. Autor książki wyodrębnił w niej siedem tematów, by dokonać analizy i doszukać się tła politycznego oraz kulturowego dawnego Kalisza.

28 czerwca – w siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w ramach działalności Pracowni Historii Sztuki i Kultury Artystycznej KTPN pod przewodnictwem dr Iwony Barańskiej, odbyło się spotkanie naukowe. Tym razem wykład pt. „Papierowy trzystutysięcznik: plan urbanistyczny wielkiego Kalisza 1906 roku, studium rekonstrukcji” wygłosił Makary Górzyński. Prelegent podjął w nim próbę rekonstrukcji procesu projektowania miasta Kalisza, przybliżył projekty urbanistyczne, w tym „plan Bukowińskiego” z lat 1906-1908. To ciekawe wystąpienie dostarczyło słuchaczom wielu nieznanych dotąd informacji dotyczących planów rozwoju miasta w powiązaniu z polityką, wydarzeniami historycznymi, gospodarką itp., które w tamtych czasach (jak i dziś) wzbudzały wiele emocji oraz doprowadzały do interesujących dyskusji.

22 czerwca – pojawił się trzeci tom czasopisma „Polonia Maior Orientalis. Studia z dziejów Wielkopolski Wschodniej” pod red. Piotra Gołdyna. Jest to już sto siedemdziesiąte ósme wydawnictwo Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk,
a przedstawia ono artykuły dotyczące historii Kalisza i regionu, obejmującego tereny dawnego województwa kaliskiego i guberni kaliskiej. W tomie tym m.in. można przeczytać o kaliskich Grekach na łamach XIX i XX-wiecznej prasy - autorstwa Marcina Mikołajczyka, o dziejach rodziny Rybnikowów - Mariusza Kaszyńskiego, o czasopiśmie „Liskowianin” (1924-1939) - Moniki Sobczak-Waliś, o dziejach szkoły w Wiesiołowie (1918-1938) - Piotra Gołdyna oraz o Kaliskim Archiwum i Muzeum Księży – byłych więźniów obozów koncentracyjnych, autorstwa ks. Sławomira Kęszki. Poza tym w publikacji tej można znaleźć biografie, recenzje i omówienia.

15 maja – członkini Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i pracownik Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego, mgr Monika Andrzejczak uzyskała stopień naukowy doktora. Pani Doktor serdecznie gratulujemy, życząc sukcesów w pracy naukowej, dydaktycznej i społecznej.

Fot. Ewa Obała

12 maja – w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Sali Senatu, Uczelniana Komisja Wyborcza PWSZ w Kaliszu wybrała na stanowisko prorektora tejże Uczelni prof. nadzw. dr hab. Krzysztofa Walczaka.

Krzysztof Walczak urodził się w Kaliszu (1950), jest absolwentem I Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Asnyka w Kaliszu oraz Uniwersytetu Wrocławskiego. Aktualnie jest profesorem Uniwersytetu Wrocławskiego, dyrektorem Książnicy Pedagogicznej im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu, prezesem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, członkiem Rady Towarzystw Naukowych przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, a także powołanym przez Radę PAN ekspertem w procesie oceny jakości czasopism naukowych, pretendujących do umieszczenia ich na liście Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz członkiem Zarządu Polskiego Związku Bibliotek. W latach 1990-1994 pełnił funkcję Przewodniczącego Rady Miejskiej w Kaliszu, był również współorganizatorem Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Kaliszu i pierwszym prorektorem tej uczelni. Dzięki jego inicjatywie powstało Towarzystwo Przyjaciół Książki w Kaliszu, gdzie jako współorganizator został pierwszym prezesem, a dziś jest jego członkiem honorowym.   
Profesor jest autorem m.in. książek: „Biblioteki Kalisza i ich miejsce w życiu kulturalnym miasta 1793-1945” (Kalisz 1996), „Loże masońskie i organizacje parawolnomularskie Kalisza” (Kalisz 2004), „Czasopisma kaliskie XIX i początków XX w. Studium bibliologiczne” (Kalisz 2005), „Książnica Pedagogiczna im. Alfonsa Parczewskiego. Historia, działalność, zbiory ; 1949-2009” (Kalisz 2009), „Adam Chodyński (1832-1902) ; historyk Kalisza” (Kalisz 2010) oraz „Karol Wilhelm Hindemith (1810-1890) ; drukarz i wydawca” (Kalisz 2015), a także współautorem (z Władysławem Kościelniakiem) książki „Kronika miasta Kalisza” (Kalisz 1989, 2002) i (z Ewą Andrysiak, Ewą Obałą) tomiku „Józef Radwan (1858-1936) ; prawnik wydawca
i działacz społeczny” (Kalisz 2014), jest także inicjatorem i redaktorem serii „Kaliszanie”, jak również posiada w swym dorobku ponad dwieście artykułów w dziełach zbiorowych i czasopismach.
Nowo wybrany prorektor PWSZ został odznaczony: Złotym, Srebrnym i Brązowym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej i uhonorowany tytułem „Zasłużony dla Miasta Kalisza” oraz Nagrodą im. św. Brata Alberta.

Zarząd i członkowie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk serdecznie gratulują prezesowi prof. Krzysztofowi Walczakowi wyników wyborów powołujących do pełnienia tak odpowiedzialnej i zaszczytnej funkcji oraz składają wyrazy uznania i życzą pomyślnej pracy i realizacji planów dla dobra tejże uczelni, jak i innych jednostek, na rzecz których profesor pracuje.

Fot. Ewa Obała 

27 kwietnia – podczas otwarcia wystawy w Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu zorganizowanej dla uczczenia 500-lecia polskiego ekslibrisu, a także 1050 rocznicy Chrztu Polski przypadającej w 2016 roku, miała miejsce promocja książki pt. „Motyw sakralny w ekslibrisie. Katalog wystawy”. Wydawnictwo to powstało dzięki Książnicy Pedagogicznej w Kaliszu oraz Kaliskiemu Towarzystwu Przyjaciół Nauk i opracowane przez Bogumiłę Celer i Henrykę Karolewską. Katalog ten zawiera wizerunki kilkudziesięciu spośród blisko 500 ekslibrisów sakralnych pochodzących z kolekcji Książnicy, autorstwa 57 twórców polskich i zagranicznych, pokazanych na wystawie.

22 kwietnia – w Auli Nova Akademii Muzycznej im. I. J. Paderewskiego w Poznaniu Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak wręczył nagrody i stypendia w dziedzinie kultury. Jest to pomoc w formie materialnej, dzięki której wiele osób może realizować swoje projekty w dziedzinie artystycznej, upowszechniania kultury oraz opieki nad zabytkami województwa wielkopolskiego. Wśród nagrodzonych znalazła się mgr Anna Tabaka (Członek Sądu Koleżeńskiego Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk).
Serdecznie gratulujemy!

Pani Ania napisała do KTPN:  
„Dziękuję członkom KTPN za rozmowy i współpracę - wszystko, cokolwiek robimy razem, uczy i rozwija. W szczególności dziękuję panu profesorowi Krzysztofowi Walczakowi i pani doktor Iwonie Barańskiej, prowadzącej Pracownię Historii Sztuki KTPN, naszym przewodnikom na drodze mądrości, życzliwości i wyrozumiałości za udzielone mi rekomendacje. Z pewnością pomogły w otwarciu drzwi. Mój projekt nazywa się "Wszystko dla pań" i ma być alternatywną formą przewodnika po Kaliszu z kobietami w roli głównej. Nad ilustracjami równolegle ze mną pracuje Przemek Dunaj. Pod koniec roku (listopad/grudzień) odbędzie się finał projektu. Już dzisiaj serdecznie zapraszam”.

 

Fot. Anna Tabaka

_____

18-19 kwietnia – w kaliskim Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu odbyła się I Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Życie codzienne nauczycieli w XIX i XX wieku – związki i organizacje nauczycielskie”. Organizatorami jej byli: Zakład Pedagogiki WPA UAM w Kaliszu, Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk i Książnica Pedagogiczna im. A. Parczewskiego w Kaliszu, a patronatem honorowym objęło ją Towarzystwo Historii Edukacji. Nad całością czuwał prof. Piotr Gołdyn, który wraz z prof. Moniką Kostrzewą i prof. Krzysztofem Walczakiem otworzył obrady. Tematyką tego naukowego spotkania były różnorodne aspekty zawodu nauczyciela, zwłaszcza związane z działalnością organizacji nauczycielskich. Treści konferencji uzyskały wysoka ocenę jej uczestników.

fot. Ewa Obała

_____

15-17 kwietnia – w ramach wyjazdu naukowego w Kaliszu przybywali przyszli historycy sztuki ze Studenckiego Koła Naukowego Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego. Wizyta ta zorganizowana była przez Pracownię Historii Sztuki i Kultury Artystycznej Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w osobie Makarego Górzyńskiego (KTPN i IHS-UW), przy współpracy dr Ewy Andrzejewskiej (Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej), Anny Tabaki (KTPN) i dr. Michała Wardzyńskiego (IHS-UW), a także kaliskiego oddziału PTTK. Grupa studentów licząca ponad dwadzieścia osób poznawała historię, architekturę, urbanistykę i kulturę artystyczną Kalisza począwszy od średniowiecza po współczesność, a pobyt ten był dla nich okazją do zwrócenia uwagi na naukową działalność regionalną i formy regionalnego ruchu naukowego jako podstawy badań historyczno-artystycznych.

Zapraszamy na stronę (aut. Agnieszki Myszkowskiej)
https://onedrive.live.com/redir?resid=63FB5BD26E04543F!64498&authkey=!APQKjIOoPedAeNA&ithint=folder%2c

.

Fot. https://onedrive.live.com/?authkey=%21APQKjIOoPedAeNA&id=63FB5BD26E04543F%2164498&cid=63FB5BD26E04543F

_____

15 kwietnia – Kolegium Elektorów zadecydowało, że prof. Piotr Łuszczykiewicz (Członek Zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk) został dziekanem Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM w Kaliszu.
Serdecznie gratulujemy!

Więcej informacji na stronie - http://www.calisia.pl/articles/piotr-luszczykiewicz-zostal-dziekanem

.

Fot. Dziekan elekt prof. UAM dr hab. Piotr Łuszczykiewicz - https://www.youtube.com/watch?v=rnAb8HOqocU

_____

13 kwietnia – w siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk odbyło się posiedzenie nowego Zarządu wybranego na Walnym Zgromadzeniu Sprawozdawczo-Wyborczym. Podczas obrad dokonano ukonstytuowania nowych władz, które przez cztery lata będą pracować w następującym składzie:

Prezes - prof. nadzw. dr hab. Krzysztof Walczak
Wiceprezes - prof. nadzw. dr hab. Ewa Andrysiak
Wiceprezes - dr Elżbieta Steczek-Czerniawska
Wiceprezes - doc. dr Jan Frąszczak
Sekretarz Generalny - dr Iwona Barańska
Skarbnik - mgr Jadwiga Miluśka-Stasiak

Członkowie: dr Bogumiła Celer, mgr inż. Jerzy Gnerowicz, prof. nadzw. dr hab. Piotr Gołdyn, mgr Małgorzata Kołodziej, prof. nadzw. dr hab. Piotr Łuszczykiewicz, mgr Kazimierz Matusiak, mgr Edward Pudełko, dr Anna Szurczak, mgr Kazimierz Wojciechowski.

Komisja Rewizyjna:
Przewodniczący - mgr Sławomir Przygodzki
prof. Andrzej Młodak
mgr Janusz Janczewski

Sąd Koleżeński:
Przewodnicząca - dr Maria Kaczmarkiewicz
mgr Anna Tabaka
mgr Ewa Obała

_____

6 kwietnia – odbyło się kolejne posiedzenie naukowe Pracowni Historii Sztuki i Kultury Artystycznej KTPN. Tym razem referat wygłosił mgr Maciej Błachowicz. Tematem wystąpienia była Problematyka ochrony zabytkowych cmentarzy przy Rogatce w Kaliszu. Autor przedstawił obecny stan zachowania cmentarza ewangelickiego, katolickiego i prawosławnego, ilustrując swój wywód bogatym materiałem fotograficznym. Wskazał również na przyczyny strukturalne fatalnej kondycji wspomnianych nekropolii – kłopoty finansowe, stale malejącą liczbę wiernych należących do wspólnoty ewangelickiej i prawosławnej oraz problemy konserwatorskie. Paradoksalnie, na co również zwrócił uwagę, aktualne użytkowanie cmentarza – jak to ma miejsce w wypadku cmentarza katolickiego, także przynosi katastrofalne skutki. Pojawiają się nowe nagrobki, usuwa się zabytkowe tablice a sposób „odnowienia” pozostawia wiele do życzenia. Intensywne użytkowanie terenu cmentarza powoduje nieodwracalne szkody i pozbawia go zabytkowego charakteru. Temat wzbudził ożywioną dyskusję wśród słuchaczy. Zwracano szczególnie uwagę na niemożność wyegzekwowania ochrony konserwatorskiej na tym obszarze, konieczność zmiany przepisów w tym zakresie i niebezpieczeństwo komercjalizacji dostępu do terenów cmentarza. Wspomniano także o możliwościach uzyskania dofinansowania konserwacji zabytkowych nagrobków. Problem jest palący, bo wkrótce może się okazać, że zabytkowe cmentarze przestaną istnieć.

tekst: dr Iwona Barańska
fot.: mgr Ewa Obała

_____

2 kwietnia – w auli Liceum im. A. Asnyka na Walnym Zebraniu Sprawozdawczym Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Adama Asnyka w Kaliszu, dnia 2 kwietnia b.r. swoją ofertę wydawniczą już tradycyjnie, jak co roku przedstawiło Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

_____

17-18 marca – w Saint John’s College w ramach University of Oxford odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa pt. „Architecture and Experience in the Nineteenth Century”, na której mgr Makary Górzyński (członek KTPN) reprezentujący Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk oraz Collegium Invisibile wygłosił referat pt. „Architecture of Urban Success: Experiencing Public Elite and Middle Class Spaces of Kalisz at the turn of the 20th century” wraz z pokazem multimedialnym prezentującym dawny Kalisz.  
Serdecznie gratulujemy wystąpienia w tak znaczącej konferencji.  

http://www.history.ox.ac.uk/faculty/events/event/2016/03/17//tx_cal_phpicalendar/architecture-and-experience-in-the-nineteenth-century.html

https://uw.academia.edu/MakaryG%C3%B3rzy%C5%84ski

_____

15 marca – w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. A. Asnyka w Kaliszu już tradycyjnie miała miejsce promocja książki pt. „Karol Wilhelm Hindemith (1810-1890). Drukarz i wydawca” z serii „Kaliszanie” autorstwa prof. Krzysztofa Walczaka. Na spotkaniu przedstawiona została postać bohatera książeczki, która wzbudziła wielkie zainteresowanie, ponieważ znany wydawca „Kaliszanina” oraz innych czasopism i druków, a także społecznik działający w czasach zaborów, zasłużył się miastu pozostawiając po sobie ślad w postaci cennego dorobku wydawniczego, z którego teraz można czerpać coraz to nowe informacje na temat dawnego Kalisza. Twórca jedenastego tomiku „Kaliszanie” to inicjator i redaktor tej serii, a także historyk regionalista, bibliotekarz, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, dyrektor Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu, prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i członek Rady Towarzystw Naukowych przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. Jest również autorem wielu książek naukowych i popularno naukowych, dlatego to spotkanie od samego początku miało gwarancję dobrej jakości i przyciągnęło wielu ludzi w tym potomków K. W. Hindemita
z Warszawy.  
     

fot. Ewa Obała

_____

12 marca – w „Zimowych Tarasach” Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego odbyło się XXVIII Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Po powitaniu zebranych członków towarzystwa oraz gości przez prezesa prof. Krzysztofa Walczaka, obrady poprowadził Kazimierz Wojciechowski. W dalszym toku spotkania prezes KTPN złożył sprawozdanie z działalności towarzystwa, a także wysłuchano sprawozdań Komisji Rewizyjnej, Sądu Koleżeńskiego oraz omówiono budżet i plan pracy na rok 2016. Podczas posiedzenia dokonano wyboru władz towarzystwa na kolejną kadencję. W wyniku głosowania prezesem KTPN jednogłośnie wybrany został prof. Krzysztof Walczak, a w skład Zarządu weszli: prof. Ewa Andrysiak, dr Iwona Barańska, dr Bogumiła Celer, doc. dr Jan Frąszczak, mgr inż. Jerzy Gnerowicz, prof. Piotr Gołdyn, mgr Małgorzata Kołodziej, prof. Piotr Łuszczykiewicz, mgr Kazimierz Matusiak, mgr Jadwiga Miluśka-Stasiak, mgr Edward Pudełko, dr Elżbieta Steczek-Czerniawska, dr Anna Szurczak
i mgr Kazimierz Wojciechowski. Do Komisji Rewizyjnej wybrano mgr. Sławomira Przygodzkiego, prof. Andrzeja Młodaka i mgr. Janusza Janczewskiego, a do Sądu Koleżeńskiego dr Marię Kaczmarkiewicz, mgr Annę Tabakę i mgr Ewę Obałę. Na koniec Walnego Zgromadzenia uchwalono zmiany w statucie KTPN i obdarzono godnością członka honorowego towarzystwa dr. inż. Mieczysława Arkadiusza Woźniaka.
Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk założone w 1987 r., liczy dziś 7 członków honorowych, 156 członków rzeczywistych i 10 członków wspierających, w tym Państwową Wyższą Szkołę Zawodową im. Prezydenta S. Wojciechowskiego. W swoim statucie towarzystwo deklaruje, że celem jego działalności jest krzewienie i upowszechnianie nauki, oświaty i kultury, prowadzenie regionalnych badań naukowych, w szczególności dotyczących Wielkopolski południowej i wschodniej w zakresie różnych gałęzi nauki oraz działanie na rzecz aktywizacji ochrony zabytków.

fot. Ewa Obała

_____

10 marca – na zebraniu Zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk oprócz omawianych spraw stowarzyszenia można było zapoznać się z nowo wydanymi „Zeszytami KTPN” nr 15 pt. „Ziemiaństwo kaliskie, wielkopolskie i polskie w XIX i XX wieku” pod red. dr. Jarosława Durki. W tomie znalazły się artykuły poświęcone ziemiaństwu, które wywarło dużą rolę
w kształtowaniu kultury polskiej. Zaprezentowane zostały teksty dotyczące różnych form aktywności tej grupy społecznej
w okresie zaborów, II Rzeczypospolitej i w czasie II wojny światowej. W zeszytach zamieszczone zostały także recenzje
i omówienia, sprawozdania, wspomnienia o zmarłych członkach KTPN oraz wiadomości dotyczące działalności towarzystwa. Wśród autorów znaleźli się członkowie KTPN tacy jak: Ewa Andrysiak, Jarosław Durka, Piotr Gołdyn, Makary Górzyński, Henryka Karolewska, Marcin Mikołajczyk, Jadwiga Miluśka-Stasiak i Ewa Obała.

_____

16 stycznia - wyszły z druku pierwsze egzemplarze książki pt. „Obrazki z dziejów oświaty w Wielkopolsce wschodniej. Zeszyt 2” autorstwa prof. UAM dr. hab. Piotra Gołdyna, wydanej przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. W publikacji można znaleźć epizody z życia szkół i innych placówek oświatowych, działających na terenach szeroko rozumianej wschodniej Wielkopolski w czasie od dwudziestolecia międzywojennego po III RP. Autor zamieścił w niej opowiadania
o ciekawych wydarzeniach, których pamięć zachowała się dzięki zapiskom w szkolnych archiwach i kronikach przedstawiając je w interesujący sposób. Zapraszamy do lektury książki.  

_____

13 stycznia – odbyło się w siedzibie KTPN otwarte posiedzenie naukowe Pracowni Historii Sztuki i Kultury Artystycznej podczas którego dr Joanna Bruś i mgr Anna Tabaka przedstawiły referat nt. Modernizacja Kalisza. Teatr i tzw. Dom Kowalskiego. Autorki, świetnie znane wszystkim zainteresowanym dziejami kaliskiej architektury zaprezentowały ostatnie efekty swoich badań naukowych. Oba analizowane budynki stały się dla nich pretekstem do szerszych rozważań na temat różnych form modernizacji Kalisza w okresie powojennej odbudowy miasta i czynników pozaarchitektonicznych, wynikających z uwarunkowań społecznych i ideowych, mających wpływ na formy tej odbudowy. Zaprezentowany materiał stanie się częścią tomu dotyczącego modernizmów w architekturze polskiej. Jest to świetna forma popularyzacji i promocji miasta. Jak się okazało nasza sala posiedzeń jest zbyt mała, aby pomieścić wszystkich zainteresowanych – co niezmiernie cieszy.

tekst: dr Iwona Barańska
fot. dr Bogumiła Celer

_____

8 stycznia – ukazał się jedenasty tomik z serii „Kaliszanie” autorstwa prof. Krzysztofa Walczaka pt. „Karol Wilhelm Hindemith (1810-1890) : drukarz i wydawca”. Opisana w nim postać jest przykładem człowieka niemieckiego pochodzenia, który osiedlił się w Kaliszu i tak mocno wrósł w nowe środowisko, że poprzez swoją pracę i działanie stał się jednym z wybitniejszych mieszkańców tego miasta. K.W. Hindemith związał się tak mocno z środowiskiem XIX-wiecznego grodu nad Prosną, że zasłużył na miano kaliszanina, gdyż jako współtwórca sukcesu kaliskiej prasy i działacz społeczny miał ogromne zasługi
w kształtowaniu obrazu kultury tego miasta w trudnych czasach zaborów. Dzięki autorowi tomiku, czytelnicy i miłośnicy dziejów Kalisza mają szansę poznać mało znaną dotąd postać wybitnego drukarza i wydawcy „Kaliszanina”.

_____

8 stycznia – w sali recepcyjnej kaliskiego ratusza na tradycyjnym, noworocznym spotkaniu, pojawili się m.in.: samorządowcy, parlamentarzyści, duchowni, przedsiębiorcy, ludzie kultury i nauki, przedstawiciele służb mundurowych
i organizacji społecznych. Wszystkim zebranym życzenia na nowy 2016 rok złożył prezydent Grzegorz Sapiński
i przewodniczący rady miejskiej Andrzej Plichta. Wszelkie serdeczności także składali zaproszeni goście wywołani przez prowadzącego, wśród nich najserdeczniejsze życzenia przekazała w imieniu prof. Krzysztofa Walczaka, pani prof. Ewa Andrysiak reprezentująca Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk i Książnicę Pedagogiczną w Kaliszu.

_____

2015

28 grudnia – zmarła dr Danuta Wańka bibliotekarz, bibliolog, bibliograf, pedagog, nauczyciel akademicki, starszy kustosz dyplomowany oraz od 1991 r. członek Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (w latach 1996-2000 członek Zarządu; w l. 2000-12 sekretarz generalny; członek kom. red. „Zeszytów Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk" i sekretarz Pracowni Słowników Biograficznych). Dr Danuta Wańka była wykładowcą na WPA UAM w Kaliszu oraz wieloletnim pracownikiem bibliotek, w tym od 1992 do 2009 r. Książnicy Pedagogicznej im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu (przez dziesięć lat pełniąc funkcję wicedyrektora), a w ostatnich latach pracowała jako kierownik Biblioteki Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM w Kaliszu. Pozostanie w naszej serdecznej pamięci.

21 grudnia – ogłoszona została lista czasopism punktowanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2015. W tej ważnej dla środowiska naukowego informacji, znalazły się wydawnictwa Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W wykazie tytułów wymienione są periodyki: „Studia Kaliskie = Studia Calisiensia” (wydawane wspólnie z Państwową Wyższą Szkołą Zawodową im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu), które otrzymały 2 punkty oraz „Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” posiadające teraz 6 punktów.  

9-10 grudnia – w siedzibie Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie odbyła się konferencja naukowa pt. „200. rocznica powołania Towarzystwa Naukowego Krakowskiego”, przypominająca powstanie w 1815 r. stowarzyszenia naukowego, które w 1872 r. dało początek pierwszej polskiej akademii nauk – krakowskiej Akademii Umiejętności. Z tej okazji wyróżniające się regionalne towarzystwa naukowe zostały uhonorowane przez prezesa PAU prof. Andrzeja Białasa medalem okolicznościowym. Jeden z nich otrzymało Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Medal ten z łacińską sentencją „Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter” (Twoja wiedza jest niczym, jeśli nie staje się udziałem innych) –wykonany został według projektu prof. Stefana Dousy.

7 grudnia – w siedzibie Towarzystwa Naukowego Płockiego z udziałem zaproszonych gości odbyło się uroczyste posiedzenie z okazji 195. rocznicy powstania stowarzyszenia. Podczas spotkania, na którym wręczono dyplomy dwom kolejnym członkom honorowym TNP, gratulacje i życzenia na ręce prezesa TNP prof. Zbigniewa Kruszewskiego złożył również prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk prof. Krzysztof Walczak.

Fot. http://plock.wyborcza.pl/plock/1,35710,19309397,tnp-obchodzi-195-lat-istnienia-wyroznilo-honorowych-czlonkow.html

_____

26 listopada – w Sali Kominkowej Centrum Kultury „ZAMEK” w Poznaniu podczas Ogólnopolskiej Sesji Naukowej Stowarzyszenia Historyków Sztuki wręczone zostały nagrody dla zwycięzców konkursu im. ks. dr Szczęsnego Dettloffa.
W czterdziestej edycji tak prestiżowego konkursu dla młodych naukowców sukces odniósł Makary Górzyński (historyk architektury, członek Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, pracownik naukowo-badawczy, doktorant Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego), uhonorowany nagrodą za publikację „Dziewiętnastowieczny ratusz w Kaliszu. Architektura i niezrealizowany projekt nowoczesności”, wydaną przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Dla Towarzystwa jest to kolejna książka, która tak wysoko została oceniona przez jurorów. Jak pisze autor w podziękowaniach „Szczególne wyrazy uznania należą się prof. Krzysztofowi Walczakowi, który jako prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk podjął się niełatwych starań o wydanie tomu o ratuszu, zakończonych powodzeniem jesienią 2014 roku. Chciałbym podkreślić, że tylko dzięki determinacji Wydawcy w tym i innych przypadkach najnowsze kaliskie badania historyczno-artystyczne mogą ujrzeć światło dzienne i trafić do rąk czytelników.”
Serdecznie gratulujemy twórcy nagrodzonej publikacji.

Fot. od lewej: dr Emilia Kiecko, prof. Małgorzata Omilanowska, mgr Makary Górzyński, prof. Wojciech Włodarczyk

_____

18 listopada – w Bibliotece Publicznej w Kłodawie odbyła się promocja czasopisma Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk „Polonia Maior Orientalis” połączona z seminarium regionalnym, której inicjatorami byli trzej autorzy: Piotr Gołdyn, Bartłomiej Grzanka i Krzysztof Witkowski. Było to pierwsze tego typu spotkanie w regionie, gdyż twórcy publikacji mają zamiar kontynuować je również w innych miastach Wielkopolski Wschodniej.

_____

18 listopada – w ostatniej drodze Mistrza Władysława Kościelniaka towarzyszyły mu władze miasta, środowiska twórcze
i kulturalne (w tym członkowie KTPN) oraz rodzina, przyjaciele i kaliszanie. W imieniu środowisk twórczych mowę pożegnalną w kościele oo. Franciszkanów wygłosił prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i dyrektor Książnicy Pedagogicznej
w Kaliszu prof. Krzysztof Walczak. Podkreślił w niej, że zmarłego artystę mógł nazywać przyjacielem - „Nie mogę tutaj zapomnieć o bardzo osobistych związkach, jakie łączyły mnie, mojego Ojca z Panem Władysławem, bo tak się zaczęła moja
z nim znajomość, przyjaźń. Myślę tutaj o ilustracjach do „Baśni i legend” Eligiusza Kor-Walczaka, na których uczyłem się czytać, ale uczyłem się także naszego Kalisza”.

Odszedł Wielki Kaliszanin, pochowany został na cmentarzu katolickim na Rogatce. Będzie zawsze w naszej serdecznej pamięci – członkowie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

_____

17 listopada – Towarzystwo Przyjaciół Książki w Kaliszu zorganizowało spotkanie, podczas którego nadano Honorowe Członkostwo prof. Krzysztofowi Walczakowi. Laudację wygłosiła prezes towarzystwa prof. Ewa Andrysiak, podkreślając, że wyróżniony jest osobą wyjątkowo zasłużoną nie tylko dla Miasta Kalisza, ale także dla środowiska miłośników książki. Na uroczystości można było również wysłuchać wykładu prof. Krzysztofa Walczaka pt. „Dawne podręczniki szkolne do nauki historii”, w którym prelegent nawiązał do losów podręczników, z których wiedzę o historii ojczystego kraju czerpały w XIX wieku pokolenia Polaków. 
Okoliczność nadania członkostwa honorowego powiązana została z urodzinami bohatera spotkania i właśnie z tej okazji została wydana książeczka, stanowiąca prezent dla jubilata. Publikacja ta, autorstwa Bogumiły Celer pt. „Rzecz
o ekslibrisach drukarskich”, jest kolejnym, trzydziestym już wydawnictwem Towarzystwa Przyjaciół Książki w Kaliszu.
Prof. Krzysztof Walczak jest bibliologiem, bibliotekarzem, bibliofilem, nauczycielem akademickim i regionalistą. Inicjator
i współzałożyciel Towarzystwa Przyjaciół Książki w Kaliszu oraz jego pierwszy prezes, jest także wykładowcą na Uniwersytecie Wrocławskim, dyrektorem Książnicy Pedagogicznej w Kaliszu, prezesem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, członkiem Rady Towarzystw Naukowych Polskiej Akademii Nauk i członkiem Zarządu Polskiego Związku Bibliotek. Autor wielu książek i ponad dwustu artykułów naukowych. Posiada Złoty, Srebrny i Brązowy Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Nagrodę im. św. Brata Alberta oraz tytuł Zasłużony dla Miasta Kalisza i Zasłużony dla Województwa Wielkopolskiego.

_____

13 listopada – z wielkim smutkiem przyjęliśmy wiadomość, że zmarł nestor kaliskich artystów - Władysław Kościelniak. We wrześniu obchodził swoje 99 urodziny, był mistrzem pędzla, ołówka i pióra, a także był zapalonym historykiem regionalistą. Twórca tysięcy grafik i ekslibrisów, ukazujących z najpiękniejszej strony Kalisz i ziemię kaliską, był też współzałożycielem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i Towarzystwa Przyjaciół Książki w Kaliszu. Za swoje zasługi odznaczony został m.in.: Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Krzyżem Zasługi. Jako drugi Polak – po Tadeuszu Kulisiewiczu - otrzymał Medal Rabindranatha Tagore od Calcutta Arts Society za cykl czarno-białych linorytów inspirowanych kulturą i sztuką Indii. W 2001 r. Władysław Kościelniak znalazł się w pierwszej dziesiątce „Kaliszan XX wieku”, w 2003 r. został wyróżniony tytułem Kaliszanina Roku. W uznaniu za wybitny wkład
w dokumentowanie i popularyzację historii regionu kaliskiego, zaangażowanie w działalność publiczną i bogatą twórczość artystyczną wzbogacającą kulturę polską Rada Miejska w Kaliszu nadała Artyście w 2006 r. tytuł Honorowego Obywatela Miasta Kalisza, a w czerwcu 2012 r. przyznano artyście tytuł Honorowego Przyjaciela Kalisza.
Wielki Kaliszanin zostanie w naszej serdecznej pamięci. 

_____

12 listopada – w siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk miało miejsce spotkanie z Barbarą Kłosowicz-Krzywicką prezesem Towarzystwa Opieki nad Polskimi Zabytkami i Grobami Historycznymi we Francji. Pani prezes jest przewodnikiem Polaków po cmentarzach paryskich i wraz z członkami kierowanego przez siebie stowarzyszenia zajmuje się opieką
i renowacją polskich pomników na francuskich cmentarzach. Za swoje dokonania została odznaczona przez Ambasadora RP we Francji medalem PRO MEMORIA i Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczpospolitej Polskiej za wybitne zasługi na rzecz Polonii we Francji przyznanym przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej.
Na wykładzie pt. „170 lat opieki nad polskimi grobami we Francji” można było poznać historię paryskiej Polonii i dzieje ludzi, którzy pozostali tam na zawsze zapełniając kwatery cmentarzy francuskich. Wśród najczęściej odwiedzanych grobów
w Paryżu jest mogiła Fryderyka Chopina. Dzięki kontaktom prof. Michała Jarneckiego z panią prezes, która poczyniła starania odnalezienia miejsca pochówku Stefana Szolca-Rogozińskiego udało się to miejsce zlokalizować. Barbara Kłosowicz-Krzywicka przedstawiła drogę, jaką trzeba by było przejść, by upamiętnić to miejsce (grób znanego podróżnika nie zachował się). Na spotkaniu zaprezentowano też piękny album pt. „Na obcej ziemi. Groby polskie na cmentarzach paryskich
i w Montmorency” współautorstwa prelegentki z fotografiami Hanny Zaworonko-Olejniczak. 
     

_____

9 listopada – w Książnicy Pedagogicznej im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu odbyło się otwarcie wystawy ekslibrisu i grafiki autorstwa znanego ostrowskiego grafika Czesława Wosia (przygotowanej przez Annę Wojtynkę), podczas której promocję miała książka pt. „Kalisz w grafice Czesława Wosia”. Publikacja pod redakcją Krzysztofa Walczaka zawiera rysunki przedstawiające piękno starego grodu nad Prosną, stworzone ręką ostrowskiego artysty i jest wspólnym wydawnictwem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i Książnicy Pedagogicznej im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu. Kształt typograficzny nadała albumowi Bogumiła Celer, wstęp napisał Krzysztof Walczak, a notę o artyście sporządziła Katarzyna Kubiak.
W otwarciu wystawy wzięła udział Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego Marzena Wodzińska, która otwierając ją podkreśliła potrzebę takich wydarzeń w środowisku nauczycielskim. Ekspozycja otwiera serię wystaw organizowanych przez Książnicę Pedagogiczna w jej nowym lokalu przy ul. Południowej 62, umożliwiającym podjęcie takiej działalności na większą skalę. Wystawę będzie można oglądać do końca bieżącego roku. Serdecznie polecamy i zapraszamy.

– Pragniemy powiadomić, że w dniu 24 września 2015 r. prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk prof. Krzysztof Walczak został wybrany w skład Zarządu Polskiego Związku Bibliotek. Serdecznie gratulujemy!  

_____

26 października – w sali recepcyjnej Kaliskiego Ratusza zorganizowane zostało spotkanie związane z promocją książki pt. „Ochotnicza Straż Pożarna w Kaliszu 1864-2014”, która ukazała się pod redakcją prof. Tadeusza Olejnika i prof. Krzysztofa Walczaka. Monografia wydana została z okazji zeszłorocznego jubileuszu 150-lecia powołania tejże prężnie działającej organizacji społecznej, a przygotowana została przez zespół autorów w składzie: prof. Ewa Andrysiak, prof. Włodzimierz Bonusiak, prof. Tadeusz Olejnik, dr Grażyna Schlender, Jerzy A. Splitt i prof. Krzysztof Walczak, który dał gwarancję rzetelnie przedstawionych dziejów Kaliskiej Ochotniczej Straży Pożarnej.
Na uroczystym spotkaniu autorzy publikacji, znakomici historycy i regionaliści, mieli okazję opowiedzieć o procesie powstania tego dzieła. Po przemowach i podziękowaniach, wśród zebranych mundurowych i cywilnych gości, prezes Ochotniczej Straży Pożarnej w Kaliszu Grzegorz Kuświk w dowód uznania wręczył twórcom monografii odznaczenia przyznane przez Zarząd. Są to Odznaki Jubileuszowe „150 lat OSP w Kaliszu”, repliki odznaki wykonanej na jubileusz 50-lecia w 1914 r.
Wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tak wartościowej książki serdecznie gratulujemy.

_____

25 października – w Centrum Kultury i Sztuki w Kaliszu miało miejsce spotkanie popularnonaukowe z cyklu „FOTOPLASTYKON” zatytułowane „Była sobie książka. Biblioteki kaliskie w dobie przed internetem”, które poprowadzili: Anna Tabaka i Maciej Błachowicz, a gościem specjalnym był prof. Krzysztof Walczak, bibliolog, bibliofil, dyrektor Książnicy Pedagogicznej w Kaliszu, prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i wykładowca na Uniwersytecie Wrocławskim. Na spotkaniu tym, przedstawiającym historię książki kaliskiej, można było usłyszeć o starodrukach, jakie zaczęły od 1603 r. powstawać w Kaliszu, o rozwijającej się kulturze i o powstawaniu pierwszych drukarni, księgarni i czytelni. Omawiano najbardziej znaczące książki i czasopisma drukowane w tym mieście, a także wspominani byli miłośnicy książek i ludzie, którzy przyczynili się do rozwoju drukarstwa. Przypomniane zostały również przypadki darów w postaci kolekcji księgozbiorów, które dały początek kaliskim bibliotekom. Te bardzo ciekawe opowieści, ilustrowane prezentacją medialną, na której można było zobaczyć stare fotografie i wycinki z gazet spowodowały, że ponad dwugodzinne spotkanie nie okazało się dla uczestników za długie.

_____

22 października – w kaliskim ratuszu podczas uroczystej Inauguracji Nowego Sezonu Artystycznego wręczono 26 nagród przyznanych przez Prezydenta Miasta Kalisza. Wśród nagrodzonych znaleźli się członkowie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk: Maciej Błachowicz, Jerzy Gnerowicz, prof. Piotr Gołdyn (członek zarządu), prof. Piotr Łuszczykiewicz, Leszek Ziąbka oraz prezes KTPN prof. Krzysztof Walczak. Wszystkim serdecznie gratulujemy.

Fot. http://www.calisia.pl/articles/prezydent-nagrodzil-osoby-i-organizacje-zasluzone-dla-kultury

_____

20 października – zmarł Piotr Sukienniczak, doktor prawa, wykładowca akademicki, pracownik samorządowy. W ostatnim czasie pracował jako naczelnik Wydziału Spraw Obywatelskich w Urzędzie Miejskim w Kaliszu, a od 2008 r. był członkiem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Pozostanie w naszej serdecznej pamięci.

_____

Październik – ukazała się monografia pt. „Sto lat oświaty w Sławsku 1915–2015” autorstwa prof. Piotra Gołdyna. Książka jest dokumentem opisującym stuletnią historię sławskiej oświaty i edukacji, zawierając dzieje szkoły podstawowej, gimnazjum i szkoły rolniczej. W dzieje tych szkół wpisani są również nauczyciele, duchowieństwo, rodzice oraz uczniowie. Monografia została wzbogacona zdjęciami i stanowi ważne upamiętnienie obchodów jubileuszu.
Publikacja jest sto siedemdziesiątym dziewiątym wydawnictwem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

_____

28 września – do rąk czytelników trafił drugi tom „Polonii Maior Orientalis. Studia z dziejów Wielkopolski Wschodniej” pod redakcją prof. Piotra Gołdyna. W czasopiśmie tym można znaleźć interesujące artykuły pokazujące coraz to nowe wątki historii Kalisza i regionu, materiały źródłowe, biografie oraz recenzje. W tomie wśród autorów znaleźli się m.in.: Ewa Andrysiak, Bogumiła Celer, Jarosław Durka, Piotr Gołdyn, Krzysztof Walczak, czy Krzysztof Witkowski, gwarantujący jakość tej naukowej publikacji. Czasopismo to na pewno ucieszy czytelników zainteresowanych tematem dziejów Wielkopolski wschodniej.

_____

26 września – zmarł Profesor Tadeusz Poklewski-Koziełł (urodzony16 stycznia 1932 r. w Kostykach w powiecie wilejskim). Był archeologiem, absolwentem Uniwersytetu Łódzkiego, emerytowanym profesorem Instytutu Archeologii i Etnologii PAN. Był także członkiem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk od 1987 r. i jego członkiem honorowym od 2002 r. Zajmował się badaniem dziejów średniowiecznej i nowożytnej Europy. W tym zakresie miał rozległe zainteresowania, koncentrujące się na pięciu zasadniczych problemach: historia wsi średniowiecznej i nowożytnej, dzieje miast, zamki i fortyfikacje, historia pracy ludzkiej i jej organizacji, historia architektury sakralnej. Prowadził rozległe badania wykopaliskowe w Polsce i we Francji.
W ramach międzynarodowych i krajowych programów badań zabytków architektury konsultował badania archeologiczne
w Polsce, w Bułgarii, na Łotwie i we Francji. Przez kilka lat pod jego kierunkiem były prowadzone badania archeologiczne zamku kaliskiego, dzięki którym widoczne są fragmenty murów wydobyte z ziemi.
Profesor był kawalerem Orderu Polonia Restituta i posiadaczem licznych odznaczeń państwowych, regionalnych i organizacyjnych. Przez ponad czterdzieści lat był czynnym instruktorem harcerskim. Napisał około 200 publikacji naukowych, a w tym również książki: Misy brązowe z XII i XIII w.(1961), Spicymierska włość grodowa w średniowieczu. Obraz gospodarczy (1975), Średniowieczne zamki między Prosną a Pilicą (1992), Rubież Prosny i Baryczy 1333-1401. Fortyfikacje stałe (1994), Studia o zamkach średniowiecznych (2012). Był też współautorem czterech istotnych wydawnictw źródłowych: Cmentarzysko z XI w.
w Lutomiersku pod Łodzią
(1959), Łęczyckie opactwo Panny Marii w świetle badań z lat 1954-56 (1960), Łęczyca wczesnośredniowieczna (t. I-III), (1966-2003), Archeologie du village déserté (1970). Redagował monograficzne opracowania wyników badań zamków w Polsce (1977-1995). Był redaktorem „Fasciculi Archaeologiae Historicae”, tomów od VI do XX (1994-2007). Uczestniczył w międzynarodowych kolokwiach kastellologicznych Château Gaillard, Castella Maris Baltici
i Rencontres d’Archéologie et Histoire  Médiévales en Périgord.

Z głębokim żalem przyjęliśmy wiadomość o śmierci Profesora, zachowamy Go we wdzięcznej i serdecznej pamięci

_____

16 września – w przeddzień 76 rocznicy napaści sowieckiej na Polskę i Światowego Dnia Sybiraka w sali recepcyjnej ratusza rozpoczęły się uroczystości związane z tymi obchodami. Wręczono na nich Honorowe Odznaki za Zasługi dla Związku Sybiraków m.in. Prezydentowi Miasta Kalisza Grzegorzowi Sapińskiemu, wiceprezydentowi Arturowi Kijewskiemu i dr Elżbiecie Steczek-Czerniawskiej wiceprezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Spotkanie to stało się również okazją do zaprezentowania nowej książki zawierającej wspomnienia Polaków, którzy przeżyli dramat zesłania pt. „Sybir. Na nieludzkiej ziemi”, której redaktorem jest wcześniej wyróżniona dr Elżbieta Steczek-Czerniawska. W związku z tym faktem serdecznie gratulujemy pani wiceprezes odznaczenia i bardzo dobrych recenzji dotyczących wydawnictwa.

_____

5 września – w sali recepcyjnej kaliskiego Ratusza odbyło się Narodowe Czytanie powieści pt. „Lalka” Bolesława Prusa. Wśród czytających lekturę znaleźli się m.in. przedstawiciele władz miasta i nauczyciele akademiccy. W gronie zaproszonych był także prof. Krzysztof Walczak dyrektor Książnicy Pedagogicznej w Kaliszu, prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i wykładowca Uniwersytetu Wrocławskiego.   

_____

4 września – wyszła z druku kolejna książka Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk pt. „Kalisz 1914 : pogrom miasta” autorstwa Mieczysława Arkadiusza Woźniaka, otwierająca nową serię wydawniczą „Kalisz w ilustracjach”. Jest to drugie wydanie publikacji z 1995 r., które zostało uzupełnione i poszerzone o nowe informacje. Tak jak w poprzedniej edycji poza informacjami historycznymi, dotyczącymi zniszczenia miasta i emigracji jego ludności, są umieszczone fotografie z lat 1914/1915 i 1995 r. zrobione z tej samej perspektywy. Książka w formie albumu w pięknej oprawie, poświęcona jest rodzinnemu miastu autora, gdyż jej twórca pochodzi z Kalisza i z tym miastem jest związany emocjonalnie. 
Dr inż. Mieczysław Arkadiusz Woźniak to były wicewojewoda kaliski, wykładowca i wicedyrektor Instytutu Pedagogiczno-Artystycznego UAM w Kaliszu, a także członek Głównej Komisji do Badania Zbrodni przeciw Narodowi Polskiemu – IPN, członek założyciel (również długoletni wiceprezes) Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk oraz członek honorowy PTTK. Odznaczony wieloma wyróżnieniami, orderami i odznaczeniami państwowymi m.in.: Krzyżem Oficerskim i Kawalerskim Polonia Restituta, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz odznakami honorowymi: „Zasłużony działacz kultury”, „Za opiekę nad zabytkami”, „Za zasługi dla województwa poznańskiego, kaliskiego, płockiego i piotrkowskiego” i Honorową Odznaką Miasta Kalisza.

_____

3 sierpnia – ukazała się monografia pt. „Ochotnicza Straż Pożarna w Kaliszu 1864-2014” pod red. Tadeusza Olejnika
i Krzysztofa Walczaka. Została ona wydana z okazji jubileuszu 150-lecia tejże organizacji, który obchodzono w ubiegłym roku. Ta pięknie wydana książka to wspólny trud wielu autorów, znanych historyków i regionalistów (Ewa Andrysiak, Włodzimierz Bonusiak, Tadeusz Olejnik, Grażyna Schlender, Jerzy A. Splitt i Krzysztof Walczak), którzy przedstawili dzieje Kaliskiej Ochotniczej Straży Pożarnej od chwili jej utworzenia na ziemiach Królestwa Polskiego po czasy współczesne. To zasłużone stowarzyszenie chlubnie wpisało się w historię miasta, a kaliscy strażacy za swe bezinteresowne poświęcenie
i ofiarną służbę zawsze darzeni byli poważaniem przez mieszkańców najstarszego grodu nad Prosną. Praca oparta na solidnej podstawie źródłowej i udokumentowana wieloma ilustracjami, które wzbogacają jej wartość jest swojego rodzaju hołdem złożonym tej organizacji. Zawiera ona również bogaty, choć w wyborze zestaw różnych dokumentów m.in. statuty, poza tym wykazy prezesów, naczelników (komendantów) i członków straży. W suplemencie pracy odnotowano także kaliskie uroczystości jubileuszowe z 24 września 2014 r. Całość uzupełniona została bibliografią oraz indeksami nazwisk
i miejscowości.

_____

23 lipca – pojawił się drugi tom czasopisma naukowego pt. „Studia Kaliskie = Studia Calisiensia”, wydawanego przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk i Wydawnictwo Uczelniane Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu, pod redakcją dr Elżbiety Steczek-Czerniawskiej. Pismo to, tworząc możliwość publikacji młodym pracownikom nauki, reprezentującym kaliskie środowisko akademickie, w tomie drugim, redagowanym przez doc. dr. Jana Frąszczaka, skupiło się na zagadnieniach z zakresu zarządzania. Tom (prezentujący się interesująco
w okładce autorstwa znanej kaliskiej graficzki książkowej Lidii Łyszczak) zawiera 11 artykułów i 2 omówienia poruszające szeroko rozumianą problematykę zarządzania w ujęciu teoretycznym, a ich treści mieszczą się w sferze ogólnych pojęć
i dociekań, dotyczących zarządzania podmiotami gospodarczymi, jak i zarządzania w szeroko rozumianej sferze publicznej. Polecamy uwadze czytelników to nowe kaliskie czasopismo naukowe.

_____

30 czerwca – W siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w ramach działalności Pracowni Historii Sztuki i Kultury Artystycznej KTPN dr Iwona Barańska wygłosiła referat pt. "Gięta cukierniczka" czy "orzeł w błyskawicznym locie" - poświęcony recepcji poliptyku kaliskiego w środowisku kaliskiej inteligencji XIX wieku.
Omawiany temat był próbą odtworzenia wypowiedzi znanych kaliszan takich jak: Alfons Parczewski oraz Adam Chodyński czy Zygmunt Zaborowski na temat ołtarza zaliczanego do wyjątkowych przykładów malarstwa tablicowego późnego gotyku, znajdującego się dzisiaj w północnej nawie bazyliki św. Józefa. Referat poprzedzony został ogólnym zebraniem członków pracowni, poświęconym podsumowaniu niedawnej międzynarodowej konferencji na temat odbudowy Kalisza po zniszczeniach 1914 r.. Zajęto się też planowaną publikacją pokonferencyjną, jak również zarysowano plany dalszej działalności tej agendy Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

_____

25 czerwca - prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk prof. Krzysztof Walczak został delegowany przez Radę Towarzystw Naukowych Polskiej Akademii Nauk do pełnienia funkcji eksperta w procesie oceny jakości czasopism naukowych, pretendujących do umieszczenia na liście Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Funkcja ta jest dowodem prestiżu naszego towarzystwa naukowego, bowiem obok prof. K. Walczaka funkcje te pełnić będą prezesi Towarzystwa Naukowego Warszawskiego i Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, a także sekretarz generalny najstarszego stowarzyszenia tego typu – Towarzystwa Naukowego Płockiego.

_____

24 czerwca – odbyło się posiedzenie członków Zarządu, Komisji Rewizyjnej oraz Sądu Koleżeńskiego, podczas omawianych spraw towarzystwa uchwalono, że niektóre wydawnictwa będą objęte obniżką cen. Książki te można nabyć w Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu (ul. Południowa 62, wjazd od ul. Kordeckiego) lub w sprzedaży wysyłkowej (kontakt email ktpn.kalisz@wp.pl).

_____

20 czerwca – podczas Kiermaszu Książki Kaliskiej swój debiut miała książka pt. „Państwo-Religia. Instytucje państwowe
i obywatele wobec religii w Europie środkowo-wschodniej w XX wieku” – tom pierwszy. Publikacja ta wydana pod redakcją dr. Jarosława Durki, składa się z dwunastu opracowań przedstawiających problematykę relacji instytucji państwowych
i obywateli wobec religii na terenie Polski, Ukrainy i Bułgarii. Poszczególne rozdziały obejmują okres począwszy od dwudziestolecia międzywojennego po upadek państwa socjalistycznego. Ta regionalna edycja jest sto sześćdziesiątym siódmym wydawnictwem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, które serdecznie polecamy naszym czytelnikom.  

_____

20-21 czerwca – w ramach obchodów Święta Miasta podczas V Festiwalu Smaków w Parku Miejskim odbył się XXVI Kiermasz Książki Kaliskiej. Organizatorem była Miejska Biblioteka Publiczna im. A. Asnyka w Kaliszu, która zakątek literacki umieściła obok „Domku Parkowego”. Swój dorobek edytorski zaprezentowało w nim m.in. Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, które wydało już około 170 tytułów. Przy stoisku KTPN można było oprócz prezentowanych książek spotkać ich autorów, którzy chętnie dedykowali swoje prace miłośnikom calisianów.

_____

18-19 maja – w gmachu kaliskiego Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu odbyła się konferencja naukowa pt. „Strajki szkolne na ziemiach polskich w pierwszej dekadzie XX wieku”, której organizatorami byli: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Wydział Pedagogiczno-Artystyczny UAM w Kaliszu i Książnica Pedagogiczna im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu. Uczestnicy, a także goście tego naukowego spotkania powitani zostali przez prezesa KTPN i dyrektora Książnicy Pedagogicznej prof. Krzysztofa Walczaka oraz prof. UAM Piotra Gołdyna. Wśród gości pojawili się m.in. senator RP Witold Sitarz, prezes oddziału kaliskiego Polskiego Towarzystwa Historycznego Tadeusz Krokos, dyrektor Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Kaliszu Jan Bartczak, a w imieniu Przewodniczącego Rady Miasta Andrzeja Plichty przemówił Martin Zmuda, zaś słowa pani Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marzeny Wodzińskiej, skierowane do uczestników konferencji, odczytał Piotr Tomankiewicz. 
Cel, jaki przyświecał naukowcom, którzy zjechali do Kalisza z wielu ośrodków naukowych w Polsce, to 110. rocznica bojkotu szkół rosyjskich przez młodzież, domagającą się polonizacji szkolnictwa na terenie Królestwa Polskiego. W falę strajków szkolnych włączyli się także uczniowie szkół kaliskich, dlatego też temat ten stał się okazją do dwudniowych obrad, na których referaty wygłosili: dr hab. Lidia Burzyńska-Wentland, dr Joanna Lusek, prof. Krzysztof Walczak, dr Jarosław Durka,
dr Mariusz Kulik, dr Agata Samsel i dr Urszula Wróblewska, dr Monika Nawrot-Borowska, prof. Piotr Gołdyn i dr Maria Radziszewska. 

Konferencję otworzyła laudacja, którą odczytała prof. Ewa Andrysiak oraz wręczenie dyplomu honorowego członkostwa Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk wybitnemu historykowi oraz długoletniemu członkowi kaliskiego stowarzyszenia naukowego prof. dr. hab. Arturowi Kijasowi. Oprócz tej uroczystości oraz tematycznych obrad słuchacze konferencji obejrzeli projekcję filmu pt. „Młody Las” z 1934 roku w reżyserii Józefa Lejtesa, nawiązującego do strajków szkolnych w zaborze rosyjskim, mogli zapoznać się z najnowszymi kaliskimi edycjami, a także zostali zaproszeni na wystawę “Strajki szkolne z lat 1901-1907”, która będzie eksponowana do 31 sierpnia w Książnicy Pedagogicznej w Kaliszu.

_____

16-17 kwietnia – „(Od)budowa Miasta Historycznego: naród, polityka, społeczeństwo, a rekonstrukcje miast zniszczonych
w czasie I wojny światowej” – pod takim hasłem odbyła się międzynarodowa konferencja w Kaliszu. Naukowcy z Polski, Niemiec, Włoch, Anglii, Francji, Izraela, Belgii, Chorwacji i Stanów Zjednoczonych spotkali się na kaliskim Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym, zaproszeni przez organizatorów: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk i Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu Wydział Pedagogiczno-Artystyczny w Kaliszu. Konferencja była dziełem Pracowni Historii Sztuki
i Kultury Materialnej KTPN, działającej pod kierunkiem dr Iwony Barańskiej, a najaktywniejszymi współorganizatorami byli mgr Makary Górzyński, dr Joanna Bruś-Kosińska oraz mgr Mateusz Halak.  
Uczestnicy, a także goście tego międzynarodowego spotkania naukowego powitani zostali przez Prezydenta Miasta Kalisza Grzegorza Sapińskiego, jak również dziekana UAM prof. Mirosława J. Śmiałka oraz prezesa KTPN prof. Krzysztofa Walczaka. Prelegenci wygłosili ponad 30 referatów w języku polskim, angielskim i niemieckim na temat powstawania z ruin ośrodków zniszczonych przez I wojnę światową. Przypadek kaliski stał się centralnym motywem problemów rekonstrukcji miast europejskich, a działania odbudowy oraz strategia architektoniczna, polityczna i społeczna stały się tematem wygłaszanych referatów. Przygotowali je prelegenci zajmujący się historią sztuki, architektury, urbanistyki, konserwacją zabytków. Prelekcje uzupełniane były bardzo interesującymi dyskusjami, w których goście odnosili się do swoich doświadczeń i badań naukowych. Ta bardzo udana konferencja odbiła się szerokim echem nie tylko w Kaliszu; mamy nadzieję, że jej zasięg ogólnopolski i międzynarodowy pozwoli wpisać losy zniszczenia i odbudowy Kalisza w historiografię europejską, obok podobnie zniszczonych miast zachodnioeuropejskich – Lowanium i Reims.
Konferencji towarzyszyły wystawy obrazujące dawny i współczesny Kalisz, przygotowane przez studentów UAM i uczniów Liceum Plastycznego w Kaliszu oraz wystawa „Kalisz w odbudowie 1916-1939” opracowana i przedstawiona przez organizatorów. Oprócz ekspozycji prezentowane były książki kaliskie, które można było obejrzeć lub zakupić dzięki Kaliskiemu Towarzystwu Przyjaciół Nauk.

_____

26 marca – prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk prof. dr hab. Krzysztof Walczak odebrał z rąk wiceprezes Polskiej Akademii Nauk prof. Mirosławy Marody powołanie w skład Rady Towarzystw Naukowych przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk. Trzydziestu pięciu uczonych, powołanych do Rady, reprezentuje zarówno towarzystwa ogólne (w tym regionalne) jak
i specjalistyczne, zajmujące się poszczególnymi naukami lub grupami nauk.
Krzysztof Walczak jest profesorem Uniwersytetu Wrocławskiego i dyrektorem Książnicy Pedagogicznej im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu, pełni też funkcję (od 1994 r.) prezesa Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Stowarzyszenie to zostało założone w 1987 r. i działa na rzecz regionalnej działalności naukowej oraz wsparcia formowania się miejscowego środowiska akademickiego. Liczy siedmiu członków honorowych, 156 członków rzeczywistych i 9 wspierających. Blisko połowa spośród działaczy KTPN legitymuje się stopniami naukowymi (doktora i doktora habilitowanego), a także tytułami profesorskimi. Powołanie prof. Walczaka do Rady Towarzystw Naukowych PAN jest wyrazem uznania dla działalności Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk na polu naukowym i wydawniczym i potwierdzeniem, iż nasze stowarzyszenie zajęło miejsce pośród najbardziej aktywnych naukowych towarzystw regionalnych.

_____

25 marca – odbyło się XXVII Walne Zgromadzenie Sprawozdawcze Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, które zorganizowano dzięki przychylności władz uczelni w Collegium Novum Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu. Na wstępie zebrania uczczono minutą ciszy pamięć niedawno zmarłego członka Towarzystwa śp. doktora medycyny Zbigniewa Kledeckiego. Podczas obrad, które prowadziła wiceprezes KTPN prof. Ewa Andrysiak, prezes towarzystwa prof. Krzysztof Walczak złożył sprawozdanie z działalności stowarzyszenia
i zaproponował działania, jakie kaliskie towarzystwo naukowe podejmie w roku bieżącym.
Walne Zgromadzenie, na wniosek zarządu, uchwaliło przyznanie członkostwa honorowego Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk prof. dr. hab. Arturowi Kijasowi, wybitnemu historykowi, znanemu wielu kaliszanom z pracy dydaktycznej w tym mieście, działającemu od lat na rzecz KTPN. Projekt treści laudacji został odczytany przez prof. Ewę Andrysiak, zaś wręczenie dyplomu zaplanowano podczas majowej konferencji, organizowanej przez KTPN, Wydział Pedagogiczno-Artystyczny UAM oraz Książnicę Pedagogiczną im. A. Parczewskiego, poświęconej problematyce strajków szkolnych w XIX i pierwszych latach XX w.
W trakcie posiedzenia można było zapoznać się także z najnowszymi wydawnictwami, sygnowanymi przez KTPN.

_____

24 marca – wyszły z druku, a podczas Walnego Zgromadzenia KTPN, miały swoją premierę „Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” tom 14 zatytułowane „Z zagadnień heraldyki i nauk pokrewnych” i przygotowane pod red. Piotra Gołdyna. Jest to sto sześćdziesiąte pierwsze wydawnictwo KTPN, w którym zamieszczono jedenaście artykułów (w tym jeden w języku ukraińskim) poświęconych pracom badawczym w obszarze heraldyki i nauk pokrewnych, takim jak: epigrafika, ekslibrisologia czy mundurologia łączących się z szeroko rozumianą ziemią kaliską. W tomie tym znajdują się również recenzje i omówienia, sprawozdania, wspomnienie o zmarłym członku KTPN dr. med. Zbigniewie Kledeckim oraz wiadomości związane
z działalnością Towarzystwa. Wśród autorów znajdują się: M. Adamczewski, E. Andrysiak, B. Celer, P. Dudziński, J. Durka, A. Greczylo, M. Halak, H. Karolewska, B. Kiełbasa, M. Kulik, J. Miluśka-Stasiak, E. Obała, M. Radziszewska, T. Rosiński, W. Tutak, J. Wąsowicz, A. Wojtynka, A. Zimna.  Przypominamy, że periodyk Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk jest czasopismem punktowanym.

_____

23 marca – w Gimnazjum im. Agatona i Stefana Gillerów w Opatówku odbyła się również promocja książki pt. „Stefan January Giller (1833-1918). Poeta, nauczyciel i działacz społeczny” i spotkanie z jej autorką Jadwigą Miluśką-Stasiak, dyrektorką Gminnej Biblioteki Publicznej im. Braci Gillerów w Opatówku oraz członka Zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

_____

20 marca – pojawiło się nowe wydawnictwo pt. „Polonia Maior Orientalis. Studia z dziejów Wielkopolski Wschodniej” pod red. Piotra Gołdyna. Tom pierwszy periodyku rozpoczyna ukazywanie się nowego czasopisma Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, które pojawiać się będzie w cyklu rocznym i ma publikować artykuły dotyczące historii wschodniej Wielkopolski w rozumieniu terenów historycznego województwa kaliskiego. W piśmie przewidziane jest miejsce na publikacje związane z dziejami oświaty i szkolnictwa, wojskowości i przemysłu, historię gospodarczą i społeczną itp. Na łamach nowego czasopisma można podzielić się rezultatami swoich badań naukowych dotyczących tego terenu, dołączając do grona autorów pierwszego wydania.
Tom pierwszy podzielono na cztery części: studia (artykuły), materiały, biografie oraz omówienia i recenzje. Studia przynoszą siedem interesujących artykułów m.in. M. A. Woźniaka „Kalisz – Leuven. Program miast w 1914 roku”, czy M. Halaka „Pominięte przez czas. Materialne dziedzictwo Żydów w Kaliszu na przykładzie szyldów sklepowych, mezuz i kuczek”, materiały zawierają dwa sprawozdania J. Wąsowicza i J. Durki, a biografie przybliżają trzy postacie Adama Pieńkiewicza, Dymitra Simo Szymanowskiego i Czesława Maciejewskiego opracowane przez M. Grzankę, M. Mikołajczyka i P. Gołdyna. Zeszyt zawiera również recenzje książek „Obrazki z dziejów oświaty...” i „Dzieje parafii Wyszyna”.

_____

17 marca – w gościnnych progachMiejskiej Biblioteki Publicznej im. A. Asnyka w Kaliszu miało miejsce spotkanie z Jadwigą Miluśką-Stasiak, autorką książki pt. „Stefan January Giller (1833-1918). Poeta, nauczyciel i działacz społeczny”. Przypomniany na nim został bohater dziesiątego tomiku serii „Kaliszanie”, profesor kaliskich szkół średnich, a zarazem twórca, podpisujący się pseudonimem Stefan z Opatówka, czym podkreślał miejsce swojego pochodzenia. Jego życie pokazane zostało na tle rodziny, przyjaciół, znajomych i uczniów przez gospodynię spotkania, znakomitą znawczynię dziejów rodziny Gillerów. Autorka publikacji jest bibliotekarką, regionalistką i dyrektorką Gminnej Biblioteki Publicznej im. Braci Gillerów w Opatówku,
a także współzałożycielką Towarzystwa Przyjaciół Opatówka, członkinią zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk
i Towarzystwa Przyjaciół Książki oraz autorką i redaktorką książek i czasopism o charakterze regionalnym, naukowym
i popularnonaukowym.

W wieczorze promocyjnym wzięło udział wielu gości i sympatyków tej tematyki. Laureat konkursu recytatorskiego organizowanego przez książnicę w Opatówku Mateusz Sieradzki zarecytował urywek z twórczości bohatera książki, a postać przedstawiona w ciekawy i sympatyczny sposób przez panią Jadwigę przywołała wspomnienia, m.in. o udziale Stefana Gillera w zaproszeniu do Kalisza Heleny Modrzejewskiej, czy o jednym z uczniów kaliskiego nauczyciela, doktorze Adamie Pałęckim. Na koniec autorka obdarowana została tradycyjnym w Miejskiej Bibliotece Publicznej bochenkiem chleba i kwiatami, po czym na kartach swojej nowo wydanej książki dokonywała wpisów dedykacji oczekującym na to czytelnikom.

_____

28 stycznia – ukazał się kolejny, dziesiąty tomik z serii „Kaliszanie”, przedstawiający postać Stefana Gillera powieściopisarza, dramaturga, poety, tłumacza, ucznia kaliskiego gimnazjum, a później nauczyciela kaliskich szkół, a także brata działacza politycznego i historyka Agatona Gillera. Autorką książki pt. „Stefan January Giller (1833-1918) Poeta, nauczyciel i działacz społeczny” jest Jadwiga Miluśka-Stasiak, bibliotekarka i regionalistka, dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej im. Braci Gillerów w Opatówku. Jak pisze autorka książki, S. Giller znany był w świecie literackim pod pseudonimem Stefan z Opatówka, gdyż stąd pochodził, ale jako wieloletni ceniony pedagog zapamiętany został również jako kaliszanin.

2014

9 grudnia – we wtorkowe popołudnie w siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk odbyło się spotkanie członków0
i sympatyków Towarzystwa Przyjaciół Książki w Kaliszu z panią prezes prof. Ewą Andrysiak na czele. Na zaproszenie stowarzyszenia w zebraniu wzięła udział prof. Hanna Tadeusiewicz z Łodzi (w latach 1987-2010 kierownik Katedry Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Łódzkiego, od 2004 r. członek honorowy Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk oraz członek Łódzkiego Towarzystwa Przyjaciół Książki i sympatyk Towarzystwa Przyjaciół Książki w Kaliszu), która przedstawiła wystąpienie pt. „Bibliofilskie zamiłowania Polek. Właścicielki bibliotek w dawnej Polsce (XIII-XIX w.)”. Pretekstem spotkania był jubileusz 50-lecia pracy zawodowej oraz 75-rocznicy urodzin pani profesor i z tej okazji kaliskie TPK wydało również książeczkę pt. „Jan Muszkowski – uczony i miłośnik ksiąg” autorstwa Ewy Andrysiak, dedykowanej jubilatce.

1 grudnia – w gościnnych progach Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Kole miała miejsce promocja książki pt. „Obrazki z dziejów oświaty w Wielkopolsce Wschodniej” autorstwa prof. UAM dr. hab. Piotra Gołdyna - humanisty, historyka
i regionalisty, członka Zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Na spotkaniu twórca tej ciekawej publikacji, poświęconej historii szkolnictwa i oświaty na wschodnich obszarach Wielkopolski (współcześnie powiaty: kolski, koniński, słupecki i turecki), omówił poszczególne rozdziały nazwane przez niego obrazkami, czyli opowiadania o różnych wydarzeniach oświatowych, zachowanych w szkolnych kronikach i archiwach. Promocja była wzbogacona pokazem multimedialnym, a licznie przybyli goście na koniec zadawali pytania, wspominali fakty ze swojego życia związane z kolską szkołą i dziękowali autorowi za przemiły wieczór, prosząc o wpisy do książeczki.

grudzień – polecamy książkę autorstwa prof. UAM dr. hab. Piotra Gołdyna pt. „Obrazki z dziejów oświaty w Wielkopolsce Wschodniej” wydanej przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, której pierwsze egzemplarze wyszły z druku dnia 9 października 2014 r. Ta niewielka publikacja, poświęcona historii szkolnictwa i oświaty na terenach Wielkopolski Wschodniej (współcześnie powiaty: kolski, koniński, słupecki i turecki), opowiada w rozdziałach – zwanych przez autora obrazkami –
o rozmaitych wydarzeniach oświatowych, zapisanych przez szkolne archiwalia i kroniki, stanowiąc znakomite uzupełnienie oficjalnych dziejów oświaty na tym terenie.    

27 listopada – miało miejsce posiedzenie naukowe poświęcone wystąpieniu mgr. Makarego Górzyńskiego, zatytułowane „Działalność inwestycyjna Kalisza za rządów gubernatora Daragana, a problemy rozwoju miasta u progu Wielkiej Wojny” połączone z promocją ostatnio wydanej przez KTPN książki pt. „Dziewiętnastowieczny Ratusz w Kaliszu. Architektura
i niezrealizowany projekt nowoczesności” autorstwa bohatera tegoż spotkania. Makary Górzyński jest historykiem sztuki
i doktorantem Uniwersytetu Warszawskiego, specjalizującym się w historii architektury i kultury architektonicznej; jest popularyzatorem sztuki dyskutowania i analizy opartej na rzetelnych badaniach naukowych. Tematem rozważań stała się działalność inwestycyjna Kalisza na przełomie XIX i XX wieku w odniesieniu do powstałych obiektów (ratusz, teatr, szkoła realna, dworzec, straż ogniowa oraz ciąg kamienic i budynków tworzących nowe dzielnice miasta). Przemyślenia tego utalentowanego młodego badacza, oparte o przekonanie, iż architektura oraz rozwiązania urbanistyczne rodzą się
w określonych warunkach społecznych i ekonomicznych, prowadziły do interesującej dyskusji, nawiązującej także do czasów nam współczesnych.

27 listopada – w siedzibie KTPN odbyło się spotkanie Pracowni Historii Sztuki i Kultury Artystycznej z przewodniczącą dr Iwoną Barańską, na którym omawiano szczegóły organizacji międzynarodowej konferencji pt. „(Od)budowa miasta historycznego: naród, polityka, społeczeństwo a rekonstrukcje ośrodków zniszczonych w czasie drugiej wojny światowej”. To znaczące wydarzenie będzie miało miejsce 16-17 kwietnia 2015 r. w budynku Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Kaliszu, w którym władze Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego będą pełnić rolę współorganizatora razem z Kaliskim Towarzystwem Przyjaciół Nauk.

listopad – polecamy publikację pt. „Problemy i sukcesy polskiej rodziny w przeszłości i teraźniejszości. Studia historyczno-społeczne” pod redakcją dr. Jarosława Durki, która wyszła z druku 9 września 2014 r., sygnowana przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Prezentowana edycja stanowi zbiór studiów obejmujących szeroko rozumianą tematykę rodziny w ujęciu historycznym, pedagogicznym i psychologicznym. Książka jest podzielona na dwie części: pierwsza poświęcona została zagadnieniom rodziny w przeszłości, czyli w XVIII i XIX w. (autorzy: K. Studencka-Mariańczyk, S. Ziółek, M. Białokur, Z. Werra, J. Durka), druga współczesności, podejmując m.in. tematy poświęcone problematyce samotnego rodzicielstwa (autorzy: M. Morawiec, J. Kasznia, P. Jaworska, A. Wypart, M. Wijata, D. Radecka, D. Muszyńska).  

14 listopada – w kaliskim ratuszu podczas sesji historycznej, organizowanej przez Miejską Bibliotekę Publiczną im. Adama Asnyka, odbył się kiermasz książki kaliskiej, na którym nie zabrakło wydawnictw Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Wśród nowości związanych z setną rocznicą zburzenia Kalisza zaprezentowano również publikację, która pojawiła się na tę właśnie uroczystość pt. „Wypadki kaliskie 1914. Reinterpretacja obrazu zdarzeń”. Jej autorem jest mgr Maciej Drewicz, który podjął próbę analizy wydarzeń, które dotknęły świetnie prosperujące miasto doprowadzając je do ruiny. W książce zaprezentowano wiele interesujących zdjęć, a sposób przedstawienia przez autora wielowymiarowości i niejednoznaczności tragicznych losów miasta pozwala na inne niż dotychczas spojrzenie na katastrofę miasta. Kontrowersyjna treść książki, prezentująca także nowe, nieznane dotąd fakty, bez wątpienia wzbudzi dyskusję wśród znawców historii i miłośników miasta Kalisza. Książka stanowi sto pięćdziesiąte dziewiąte wydawnictwo KTPN.

14 listopada – w związku z setną rocznicą zburzenia Kalisza, tuż przed uroczystą sesją w kaliskim ratuszu zwieńczającą obchody przypominające dni tragedii grodu nad Prosną, ukazała się książka poświęcona tamtym wydarzeniom pt. „Katastrofa kaliska 1914. Materiały źródłowe (wybór)”. Zawarte w niej dokumenty chwili, relacje, wspomnienia i artykuły prasowe drukowane w jęz. polskim, rosyjskim, niemieckim, angielskim, francuskim oraz żydowskim, zawarte przez autorów
w pracy, zbierają trudno dostępne materiały, po części dotąd nieznane, przypominając tamte krwawe dni i dramat miasta oraz jego mieszkańców. Twórcy publikacji to mgr Ryszard Bieniecki doradca prezydenta miasta Kalisza i dr Bogumiła Celer kierownik działu zbiorów specjalnych Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu oraz członek zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Publikacja ta, jedna z najważniejszych w ostatnich latach książek poświęconych Kaliszowi, stanowi sto pięćdziesiąte piąte wydawnictwo KTPN. 

14 listopada – podczas sesji historycznej w kaliskim ratuszu pt. „Przyodziany klęski chmurą i ognia purpurą – kaliski sierpień 1914” podsumowującej obchody setnej rocznicy zburzenia Kalisza i efekty projektu „Kalisz-Feniks 1914-2014”, wręczono odznaczenie Gloria Artis dr. inż. Mieczysławowi Arkadiuszowi Woźniakowi, autorowi pionierskiej książki pt. „Kalisz 1914. Pogrom miasta”.
Wyróżniony to dr inż. nauk technicznych, były wicewojewoda kaliski oraz wykładowca i wicedyrektor Instytutu Pedagogiczno - Artystycznego UAM w Kaliszu, członek Głównej Komisji do Badania Zbrodni przeciw Narodowi Polskiemu oraz członek założyciel (a także długoletni wiceprezes) Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, członek honorowy PTTK i Yacht Klubu Polskiego. Odznaczony wieloma wyróżnieniami, orderami i odznaczeniami państwowymi m.in.: Krzyżem Oficerskim
i Kawalerskim Polonia Restituta, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz odznakami honorowymi: „Zasłużony działacz kultury”, „Za opiekę nad zabytkami”, „Za zasługi dla województwa poznańskiego, kaliskiego, płockiego i piotrkowskiego”
i Honorowy Obywatel m. Kalisza. W imieniu władz Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk serdecznie gratulujemy. 

Fot. http://www.kalisz.pl/pl/q/dla-mieszkancow/aktualnosci/sesja-historyczna-z-feniksem

Listopad – pragniemy polecić nowe wydawnictwo UAM Wydziału Pedagogiczno- Artystycznego w Kaliszu pt. „Powstanie styczniowe w oczach Agatona Gillera. Agaton Giller i jego wizja powstania styczniowego”. Jest to monografia poświęcona dziennikarzowi i pisarzowi, konspiratorowi i działaczowi niepodległościowemu, zesłańcowi syberyjskiemu, członkowi Rządu Narodowego 1863 r. oraz wieloletniemu wygnańcowi. Tę ciekawą i bliską kaliszanom postać przybliżył historyk, profesor UAM i członek zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Michał Jarnecki, któremu gratulujemy publikacji.

21 października – w Bibliotece Główniej im. A. Asnyka już tradycyjnie miała miejsce promocja książki z serii „Kaliszanie”, tym razem omawiany był tomik zatytułowany „Józef Radwan (1958-1936). Prawnik, wydawca i działacz społeczny” autorstwa Krzysztofa Walczaka, Ewy Andrysiak i Ewa Obały. Dzięki spotkaniu znana postać dawnego Kalisza, człowieka nieprzeciętnego, została przedstawiona przez twórców publikacji, którzy po kolei omawiali jego życie, kontakty, pracę zawodową i społeczną. Prof. Krzysztof Walczak wprowadził słuchaczy w dzieje życia Józefa Radwana, począwszy od pochodzenia i rodziny po pracę, działalność i dokonania bohatera, dając słuchaczom do zrozumienia, że była to postać zarówno przeciętna jak i wielkiego formatu. Prof. Ewa Andrysiak omówiła jego działalność drukarską, ukazując Radwana, jako redaktora, drukarza i właściciela „Gazety Kaliskiej”, a Ewa Obała pokazała ciekawą serię zdjęć, która ubarwiła publikację, a pochodziła m.in. z KTW, MOZK, KP w Kaliszu i prywatnych zbiorów. Przybyli goście na koniec zadawali pytania
i dyskutowali z autorami, a pan Jan Marczyński wręczył w podarunku kolejne nowo odnalezione materiały dotyczące bohatera wieczoru. Podsumowaniem promocji były wpisy z autografami autorów do książeczek oraz gratulacje i długie jeszcze przemiłe rozmowy.   

12 października – zmarł dr med. Zbigniew Kledecki członek założyciel Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, uznany kaliski kardiolog, wieloletni ordynator Oddziału Kardiologicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Kaliszu. Także wielkiej miary działacz społeczny, prezes i członek honorowy Kaliskiego Towarzystwa Lekarskiego, uhonorowany najwyższym odznaczeniem lekarskim Gloria Medicinae, członek honorowy Towarzystwa Przyjaciół Książki w Kaliszu oraz członek oddziału poznańskiego PAN, Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Polskiego Związku Filatelistów. Był również redaktorem biuletynu „Aesculapius”, „Zeszytów Naukowych Kaliskiego Towarzystwa Lekarskiego” oraz autorem prac naukowych. Organizował kaliski oddział Głównej Biblioteki Lekarskiej, a po rozwiązaniu tej placówki dzięki niemu do Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego trafiły uratowane fragmenty zbiorów KTL oraz wiele innych cennych materiałów. Zachowamy Go we wdzięcznej i serdecznej pamięci.

12 września – wyszła z druku kolejna ciekawa pozycja wydawnicza Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk pt. „Dziewiętnastowieczny ratusz w Kaliszu. Architektura i niezrealizowany projekt nowoczesności” pióra Makarego Górzyńskiego – historyka architektury, pracownika naukowo-badawczego oraz popularyzatora nauki i wiedzy. Celem autora była próba spojrzenia na projekt, realizację i funkcjonowanie gmachu ratusza w Kaliszu, wzniesionego w latach 1888-1891
i spalonego w tragicznym dla miasta sierpniu 1914 r. Książka, oparta na źródłach i wzbogacona wieloma interesującymi ilustracjami, przybliża dzieje ważnego, aczkolwiek mało znanego przedsięwzięcia architektoniczno-budowlanego, przynosząc wiele nieznanych dotąd faktów i interpretacji. Poprzez opis spalenia tej ważnej dla miasta budowli wiąże się bezpośrednio ze stuleciem zniszczenia miasta w sierpniu 1914 r.

6 września – w kaliskim ratuszu podczas ogólnopolskiej akcji „Narodowe czytanie” odbył się kiermasz pod hasłem „Święto Książki”, w którym Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk przedstawiło swoją ofertę wydawniczą. 

20 sierpnia – ukazała się książka pt. „Druki podziemne i emigracyjne w zbiorach Książnicy Pedagogicznej im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu 1976-1989” autorstwa Moniki Antczak. Publikacja ta stanowi siedemnasty tom serii „Katalogi
i Bibliografie”, wydawanej przez Książnicę Pedagogiczną w Kaliszu i Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Praca informuje
o książkach i czasopismach, jakie posiada kaliska biblioteka, drukowanych w drugim obiegu przez nielegalne, podziemne wydawnictwa, a także o edycjach powstałych poza granicami kraju i nieposiadających debitu.
Publikacja dokumentuje stan zachowania w zbiorach Książnicy tych rzadkich, konfiskowanych niegdyś druków, stanowiących dzisiaj przedmiot zainteresowania naukowego i poznawczego.

10 lipca – wyszła z druku kolejna kaliska książka by uwiecznić zeszłoroczne obchody 150-rocznicy powstania styczniowego, będąca pokłosiem konferencji pt. „Powstanie styczniowe we wschodniej Wielkopolsce. 150-lecie narodowego zrywu
i tragedii” pod red. Elżbiety Steczek-Czerniawskiej i Piotra Gołdyna. Nawiązuje ona do narodowowyzwoleńczego czynu Polaków XIX wieku i oddaje hołd bohaterom tych zmagań w artykułach autorstwa M. Jarneckiego, R. Prejsa, M. Sobczak-Waliś, A. Buławy, M. Kulika, J. Miluśkiej-Stasiak i E. Obały.

30 czerwca – w siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk odbyło się spotkanie Pracowni Historii Sztuki i Kultury Artystycznej z przewodniczącą dr Iwoną Barańską, na którym kontynuowano dyskusje i ustalenia na temat organizacji międzynarodowej konferencji dotyczącej odbudowy miasta Kalisza w 2015 r.
Również w tym samym dniu miało miejsce posiedzenie Zarządu KTPN, na którym m.in. podjęto jednogłośnie decyzję
o powołaniu do życia nowego czasopisma naukowego pt. „Polonia Maior Orientalis”, pisma poświęconego dziejom Wielkopolski wschodniej, gdzie przewidziane są działy takie jak: studia, materiały źródłowe, biografie Wielkopolan, sprawozdania i recenzje. Ponieważ nowe czasopismo nie może na razie liczyć na wsparcie finansowe z zewnątrz, redakcja zobowiązuje autorów do wniesienia opłat za publikacje, które pokryją koszty druku, czyli odpowiednio za tekst dla trzech pierwszych działów – 100 zł oraz dla dwóch pozostałych – 50 zł. Zapraszamy do współpracy planując wydać pierwszy tom
w przyszłym roku, a na państwa teksty czekamy do końca listopada 2014 r. 

24 czerwca – ukazała się kolejna książka wydawnictwa Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, dziewiąty już tomik serii „Kaliszanie”. Tym razem przedstawiono postać „Józefa Radwana (1858-1936). Prawnika, wydawcę i działacza społecznego”. Autorzy (Krzysztof Walczak, Ewa Andrysiak i Ewa Obała) ożywili znaną postać dawnego Kalisza, człowieka nieprzeciętnego, prawnika, redaktora, drukarza, twórcę i właściciela „Gazety Kaliskiej”, a także założyciela i wieloletniego prezesa Kaliskiego Towarzystwa Wioślarskiego. Józef Radwan pokazany na tle rodziny i przyjaciół, pracujący i działający społecznie ponownie przypomniał, że jego pokolenie dobrze przysłużyło się Polsce.

21 czerwca – podczas VII Zjazdu Wychowanków i Absolwentów Szkoły Dwojga Imion „Anny Jagielonki” i „Mikołaja Kopernika” w Kaliszu, Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk zaprezentowało swoje wydawnictwa, ciesząc swoją obecnością wielu przyjezdnych i miejscowych absolwentów i wychowanków tej znamienitej szkoły.

20 czerwca – pojawiło się sto pięćdziesiąte drugie wydawnictwo KTPN pt. „Oddziaływanie górnictwa siarki na środowisko przyrodnicze. Na przykładzie KiZPS Siarkopol w Machowie” autorstwa dra Arkadiusza Niewiadomskiego. Jest to praca związana z gleboznawstwem i środowiskiem przyrodniczym, dotycząca ważnej dziedziny nauki. Autorowi serdecznie gratulujemy, podziwiając jego zainteresowania w tak specyficznym kierunku wiedzy i życzymy dalszych sukcesów.

9 czerwca – w siedzibie Łódzkiego Towarzystwa Naukowego odbyła się konferencja zatytułowana „Miejsce i rola regionalnych towarzystw w życiu naukowym środowisk naukowych w Polsce”, której celem była wymiana poglądów na temat form działalności, współpracy z władzami samorządowymi i akademickimi oraz efektów naukowych i popularyzacyjnych regionalnych (ogólnych) towarzystw naukowych w Polsce. Na spotkanie przybyło wielu przedstawicieli bratnich towarzystw, a wśród nich prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Krzysztof Walczak

7-8 czerwca – w Parku Miejskim podczas IV Festiwalu Smaku w Święto Miasta Kalisza nie zabrakło kaliskiej książki. Wśród imprez plenerowych oraz obficie zastawionych stoisk z przysmakami i wyrobami rękodzielniczymi swoje wydawnictwa zaprezentowało także Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Posiada ono w swoim dorobku około 150 tytułów, które wyszły z druku ciesząc wielu czytelników, a wśród nich miłośników historii miasta Kalisza i regionu. Na tegorocznym Kiermaszu Książki Kaliskiej prym wiodły tytuły takie jak: Kiedy Kalisz był niemiecki, Kalisz wielokulturowy oraz seria Kaliszanie

7 czerwca – w siedzibie Rektoratu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego
w Kaliszu odbyły się uroczystości związane z odsłonięciem tablicy pamiątkowej wybitnego polityka, prezydenta i marszałka Finlandii Carla Gustafa Mannerheima, który jako młody oficer w latach 1889-1890 właśnie w tym budynku rozpoczął swoją karierę wojskową służąc w 15 Aleksandryjskim Pułku Dragonów. Na uroczystość przybyli m.in. ambasador Finlandii w Polsce Jari Vilen z małżonką, były przewodniczący fińskiego parlamentu oraz minister handlu i przemysłu Ilkka Suominen, radca-minister Ambasady Finlandii w Polsce Vesa Hakkinen, attache wojskowy Kimmo Tarvainen, prezydent Kalisza dr Janusz Pęcherz oraz prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk prof. Krzysztof Walczak. Gości powitał rektor PWSZ prof. zw. dr inż. Jan Chajda, zaś prezes KTPN prof. nadzw. dr hab. Krzysztof Walczak przybliżył sylwetkę bohatera uroczystości. Spotkanie to uświetnił Chór Kameralny WPA UAM pod dyrekcją Beaty Szymańskiej, a po odsłonięciu tablicy uczestnicy uroczystości wypili toast za przyjaźń polsko-fińską, który wzniósł dr inż. Janusz Pęcherz, Prezydent Miasta Kalisza.

26 maja – do rąk autorek prof. Ewy Andrysiak i dr Elżbiety Steczek-Czerniawskiej dotarła przesyłka z czeskim pismem naukowym „Slovanský přehled”, w którym m.in. znajduje się interesująca publikacja pt. „Dopisy Adolfa Černého Melanii
a Alfonsovi Parczewským” (Listy Adolfa Czernego do Melanii i Alfonsa Parczewskich). Artykuł ten przedstawia korespondencję, świadczącą o przyjaznym kontakcie, jaki wybitny czeski slawista i polonofil Adolf Czerny utrzymywał
z Melanią i Alfonsem Parczewskimi w latach 1889-1919. Listy, odnalezione w litewskim Archiwum Historycznym przez prof. Andrysiak, stanowią nie tylko znakomitą ilustrację serdecznych związków pomiędzy zaprzyjaźnionymi ludźmi, lecz także ukazują działania wspólnie podejmowane na rzecz literatur – polskiej i czeskiej – a także na rzecz Łużyc, z którymi korespondenci byli związani m.in. wspólnymi pracami, mającymi na celu wsparcie tego bratniego słowiańskiego narodu. Autorkom (i wiceprezeskom Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk) serdecznie gratulujemy i składamy życzenia dalszych sukcesów naukowych.

30 kwietnia – w Muzeum Archeologicznym w Biskupinie została otwarta wystawa pt. „Skarby doliny Prosny” prezentująca najcenniejsze kaliskie znaleziska archeologiczne (głównie numizmatyczne) z okresu starożytności i średniowiecza. Współorganizatorem tej robiącej wrażenie ekspozycji był archeolog i muzealnik Leszek Ziąbka reprezentujący Muzeum Okręgowe Ziemi Kaliskiej (st. kustosz Działu Archeologii, kierownik Rezerwatu Archeologicznego na Zawodziu w Kaliszu, kierownik i uczestnik prac wykopaliskowych dotyczących okresu epoki brązu, okresu lateńskiego i wpływów rzymskich oraz wczesnego średniowiecza i współodkrywca mennicy celtyckich Bojów pod Kaliszem, a także członek Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polski i Towarzystwa Polsko-Irlandzkiego).

14-15 kwietnia – w gmachu uniwersyteckim w Kaliszu odbyła się konferencja naukowa pt. „Sławomir Czerwiński
i wychowanie państwowe”, poświęcona uczniowi kaliskiego Gimnazjum Klasycznego i organizatorowi strajku szkolnego 1905 r., później zaś wybitnemu organizatorowi oświaty, ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego II Rzeczypospolitej oraz jego idei wychowania państwowego. Organizatorem konferencji był kaliski Wydział Pedagogiczno-Artystyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk oraz Książnica Pedagogiczna im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu. Po uroczystym otwarciu, dokonanym przez prodziekan Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM, prof. Monikę Kostrzewę oraz prezesa KTPN, prof. Krzysztofa Walczaka, wiceprezes towarzystwa naukowego prof. Ewa Andrysiak wygłosiła laudację, poprzedzającą wręczenie dyplomu członka honorowego KTPN profesorowi Dzierżymirowi Jankowskiemu. Po tej ceremonii rozpoczęto interdyscyplinarną debatę naukową, która skupiła referentów, wśród których znaleźli się: prof. Krzysztof Walczak (Uniwersytet Wrocławski), dr Joanna Król (Uniwersytet Szczeciński), dr Jarosław Durka (Uniwersytet Opolski), prof. Ewa Andrysiak (Uniwersytet Łódzki), dr hab. Piotr Gołdyn (Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk), dr hab. Elżbieta Magiera (Uniwersytet Szczeciński), dr Urszula Wróblewska (Uniwersytet
w Białymstoku) oraz mgr Agnieszka Tys (Uniwersytet Warszawski). Referaty nieobecnych prelegentów odczytane zostały przez dr Bogumiłę Celer i prof. Ewę Andrysiak. Dzięki przedstawionym ciekawym referatom i staraniom organizatorów (w tym przewodniczącego komitetu organizacyjnego konferencji dr. hab. Piotra Gołdyna) konferencję tę można zaliczyć do bardzo udanych. Jej efekty zostaną utrwalone w postaci publikacji pokonferencyjnej.

4 kwietnia – ukazał się nowy numer kwartalnika naukowego poświęconego zagadnieniom historycznym pt. „Kultura popularna”, a w nim rozstrzygnięty konkurs na najlepszy artykuł poświęcony historii polskiej kultury popularnej. Nagrodę przyznano mgr. Makaremu Górzyńskiemu, historykowi architektury, doktorantowi w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego oraz członkowi Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk za publikację pt. „Dziewiętnastowieczny park miejski w Kaliszu. Historia, władza i komercja w przestrzeni kultury popularnej”. Nominowanemu serdecznie gratulujemy takiego sukcesu.

2 kwietnia – licznie zgromadzona w Bibliotece Głównej MBP im. Adama Asnyka publiczność uczestniczyła w promocji książki wydanej przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk pt. „Kiedy Kalisz był niemiecki... Córka na tropach okupantów” autorstwa prof. Georga Hansena. Spotkanie rozpoczęto fragmentami publikacji, czytanymi przez kaliskiego aktora Szymona Mysłakowskiego, zaś autor, kaliszanin z urodzenia, opowiedział o kulisach powstania tej niezwykłej książki, stanowiącej połączenie wątków dokumentalnych z literaturą.
Autor publikacji urodzony w Kaliszu w 1944 r., dzięki odnalezionym pamiętnikom ojca i odszukanym w archiwach dokumentom zrekonstruował fragment trudnej, wojennej historii rodzinnej, przypadającej na pobyt rodziców w okupowanej Polsce. Podczas promocyjnego wieczoru nie zabrakło pytań od czytelników i miłośników historii oraz zainteresowanych tą tematyką mieszkańców Kalisza, na które gość z Niemiec chętnie odpowiadał.
Polskie tłumaczenie książki zawdzięczamy Marii Wasilewskiej-Antczak, druk firmie Dangraf, zaś edycja, ukazująca Kalisz czasów okupacji widziany oczami Niemców, powinna na trwałe wpisać się w historiografię naszego miasta.

26 marca – swoją premierę miało 138 wydawnictwo KTPN „Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” pt. „W kręgu badań czasopiśmienniczych i prasoznawczych”, gdy pierwsze egzemplarze tego periodyku pojawiły się podczas Walnego Zgromadzenia Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Trzynasty tom „Zeszytów”, wydany pod redakcją Ewy Andrysiak
i Krzysztofa Walczaka poświęcony jest pracom badawczym w obszarze prasy regionalnej i lokalnej. Wśród autorów znaleźli się: Ewa Andrysiak, Iwona Barańska, Jarosław Durka, Piotr Gołdyn, Henryka Karolewska, Viktorjia Kmet`, Tadeusz Krokos, Katarzyna Kubiak, Dominika Płócienniczak, Elżbieta Pokorzyńska, Ewa Obała, Krzysztof Walczak i Aldona Zimna. Przypominamy, że periodyk Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk został ostatnio wpisany na listę czasopism punktowanych.

26 marca – miało miejsce XXVI Walne Zgromadzenie Sprawozdawcze Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, które odbyło się w Villi Calisia. Podczas obrad na przewodniczącą wybrano prof. Ewę Andrysiak, a na protokolanta mgr. Mateusza Halaka. Prezes KTPN prof. Krzysztof Walczak złożył sprawozdanie z działalności towarzystwa, jak również wysłuchano sprawozdań Komisji Rewizyjnej, Sądu Koleżeńskiego oraz omówiono budżet i plan pracy na rok 2014. W trakcie Walnego Zgromadzenia można było także zapoznać się z najnowszym wydawnictwem KTPN, czyli nr 13 „Zeszytów Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk” pt. „W kręgu badań czasopiśmienniczych” pod red. Ewy Andrysiak i Krzysztofa Walczaka i z innymi wydawnictwami stowarzyszenia.

25 marca – Zarząd Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk podjął decyzję o kontynuacji wcześniej zaplanowanego cyklu promocji książek przeznaczonych do sprzedaży. Obecnie po cenie promocyjnej można nabyć dwa kolejne tytuły (do wyczerpania zapasów) „Księga Kaliska. W stulecie urodzin Marii Dąbrowskiej” i „Pół wieku Technikum Budowy Fortepianów im. Gustawa Arnolda Fibigera w Kaliszu (1954-2004)”.

19 marca – członek zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk Piotr Gołdyn uzyskał na Wydziale Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego stopień naukowy doktora habilitowanego. Cieszy nas ten sukces, gdyż w ocenie dorobku brana była także pod uwagę książka habilitacyjna pt. „Pogarda dla zawodu litość dla człowieka : społeczno-edukacyjne formy działalności wobec kobiet zagrożonych prostytucją w Polsce (1918-1939)”, wydana przez KTPN i oceniona w 2013 r. jako jedna z dziesięciu najlepszych naukowych książek historycznych w Polsce. Piotr Gołdyn pochodzi z Konina, jest historykiem, historykiem oświaty i regionalistą, a w swoim dorobku ma ponad dwieście artykułów naukowych, popularnonaukowych i popularnych oraz kilkanaście wydanych książek, których jest autorem lub redaktorem. Wśród nich znalazł się również tomik z serii „Kaliszanie” pt. „Sławomir Czerwiński (1885-1931). Minister oświaty, przyjaciel Kalisza”. Habilitantowi oprócz gratulacji składamy życzenia dalszych sukcesów naukowych. 

18 marca – w siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk przy ul. Bankowej, miało miejsce spotkanie naukowe z mgr. Makarym Górzyńskim, zorganizowane przez Pracownię Historii Sztuki i Kultury Artystycznej z przewodniczącą dr Iwoną Barańską na czele. Tematem wystąpienia była historia architektury i jej społecznej funkcji, stanowiąca raport z przeprowadzanych badań, bardzo ciekawie przedstawiony przez doktoranta Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, mającego już na swoim koncie szereg publikacji naukowych i popularnonaukowych, w tym wydanej w trzech częściach książki pt. „Zabytki miasta Turku i powiatu tureckiego”.

11 marca – w Kaliskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk odbyło się posiedzenie Pracowni Bibliografii Kalisza pod przewodnictwem prof. nadzw. dr hab. Ewy Andrysiak, a wcześniej (5 lutego) miało miejsce spotkanie Komisji Wydawniczej (przewodniczący prof. nadzw. dr hab. Krzysztof Walczak, sekretarz dr Bogumiła Celer). Na obu tych naradach omawiano sprawy gromadzenia materiałów i planów związanych z wydawnictwami KTPN.
Podczas posiedzenia Pracowni Bibliografii Kalisza wybrano nowego sekretarza, którą została Monika Sobczak-Waliś, a w omawianych projektach ujęto wydanie suplementu do 4 tomowej „Historii Bibliografii Kalisza”, wznowienie (wraz z uzupełnieniami) „Bibliografii prasy kaliskiej”, a także dalsze prace nad „Bibliografią ikonografii Kalisza”, czy „Bibliografią Bibliologiczną Kalisza 1981-1990”. Na spotkaniu była mowa również o wielu innych wydawnictwach, które wkrótce pojawią się na kaliskim rynku.

11 lutego – ukazał się kolejny numer czasopisma „Bliżej Biblioteki”, adresowanego do bibliotekarzy Kalisza i Wielkopolski południowo-wschodniej, wydawanego przez Książnicę Pedagogiczną im. A. Parczewskiego w Kaliszu pod redakcją Bogumiły Celer. W piśmie znaleźć można informacje o bibliotekarstwie regionu w artykułach autorstwa: B. Celer, M. Marciniak, A. Wróblewskiej, M. Śmiecińskiej, I. Wegner, M. Galanta, P. Gołdyna, jak również sprawozdania i relacje: H. Karolewskiej, M. Kubackiej-Gorweckiej, A. Zimnej, S. Brzezińskiej-Michalskiej, E. Andrysiak, M. Sobczak-Waliś, oraz przegląd wydawnictw o regionie A. Wojtynki i E. Obały. Polecamy ten interesujący periodyk, który można nabyć w Kaliskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk.

30 stycznia – wyszła z druku kolejna edycja Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk zatytułowana „Kiedy Kalisz był niemiecki... Córka na tropach okupantów” autorstwa prof. Georga Hansena. Jest to przekład wydanej w 2005 r. powieści dokumentalnej pt. „Als Kalisch deutsch war...”  Książka przedstawia historię rodziny opartą na dzienniku ojca Siglindy Wagner i jej osobistych wspomnieniach, zachowanych dokumentach i rekonstrukcji wydarzeń z dzieciństwa, którą autor uzupełnił dokumentacją, tłumacząc przyczyny i sposoby rozprzestrzeniania się reżimu nacjonalistycznego w Europie. Georg Hansen stworzył powieść dokumentującą czas II wojny światowej w Kaliszu, widzianej z niemieckiej perspektywy, opisującej nastroje i warunki życia okupantów w Polsce. Autor związany jest również z Kaliszem, gdyż urodził się w tym mieście, lecz dzieciństwo i młodość przeżył na południu Dolnej Saksonii. Studiował w Tybindze, Tours i Bochum i jest profesorem Uniwersytetu w Hagen. Serdecznie polecamy tę ciekawą literaturę faktu, ukazującą życie w okupowanym Kaliszu. 

29 stycznia – w mroźne zimowe popołudnie w siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk odbyło się spotkanie naukowe z mgr. Mateuszem Halakiem pt. „Dominium brzezińskie za czasów ostatnich jego właścicieli - rodziny Schlöesser. Obraz majątku w początkach ubiegłego wieku. Pojęcie kontaktu kulturowego”. Ten ciekawy temat o przemysłowcach w Ozorkowie i posiadaczy dóbr ziemskich w Opatówku i Brzezinach, przedstawił młody obiecujący naukowiec, autor kilku publikacji oraz sekretarz Towarzystwa Opieki nad Zabytkami i członek Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Na spotkanie przybyło wielu miłośników historii Kalisza i regionu.

7 stycznia – w nowej siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk miało miejsce posiedzenie Pracowni Historii Sztuki i Kultury Artystycznej z przewodniczącą dr Iwoną Barańską, w celu omówienia dalszych działań przy organizacji konferencji dotyczącej odbudowy Kalisza, która ma się odbyć w 2015 r. Było to pierwsze spotkanie otwierające działalność KTPN w nowym roku.

2013

25 grudnia – zmarł prof. Andrzej Niekrasz, wybitny artysta i nauczyciel akademicki, współzałożyciel i wieloletni członek rzeczywisty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk oraz inicjator (wraz z prof. Edwardem Polanowskim) szkolnictwa wyższego w Kaliszu. Był kierownikiem Zakładu Wychowania Plastycznego UAM WPA w Kaliszu, a jego prace w zakresie rysunku, grafiki warsztatowej i malarstwa znajdują się w muzeach i galeriach całego świata. Podczas jubileuszu 50-lecia pracy twórczej w 2010 r. uhonorowany został odznaką „Zasłużony dla kultury polskiej” przez ministra kultury B. Zdrojewskiego.

Z satysfakcją informujemy, że „Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk”, periodyk kaliskiego towarzystwa naukowego, ukazujący się cyklicznie od 1995 roku, został wpisany na listę czasopism punktowanych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W ten sposób uznano wartość jego dwunastu opublikowanych do chwili obecnej tomów. Zapraszamy do publikowania, artykuły podlegają recenzowaniu. Najbliższe cztery tomy poświęcone będą problematyce zarządzania, etnografii, historii wychowania i heraldyce. Szczegóły edycji periodyku na stronie internetowej Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

 

17 grudnia – w gościnnych progach Miejskiej Biblioteki Publicznej im. A. Asnyka odbyła się promocja książki pt. „Eligiusz Kor-Walczak (1913-2000). Autor baśni i legend kaliskich” autorstwa dr Bogumiły Celer. Twórczyni publikacji doktor nauk humanistycznych w zakresie bibliologii, bibliotekarz, kierownik działu zbiorów specjalnych w Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu, a także autorka kilku książek i kilkudziesięciu artykułów oraz redaktor naczelny czasopisma „Bliżej Biblioteki”, przedstawiła na pełnym uroku spotkaniu postać Eligiusza Kor-Walczaka, podkreślając przy tym, że w tym roku przypada setna rocznica jego urodzin. Bohater książki zdobył popularność i uznanie, jako literat, poeta, publicysta, bibliofil, artysta oraz społecznik i regionalista. Działał w Związku Literatów Polskich, w Towarzystwie Historycznym w Kaliszu i Kaliskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk, a w Kaliskim Oddziale Towarzystwa Przyjaciół Książki odegrał bardzo ważną rolę w pracach założycielskich. Ten niezwykły Kaliszanin otrzymał z wyrazami uznania wiele odznaczeń, wyróżnień i dyplomów, jak również m.in.: Nagrodę Miasta Kalisza, Honorową Odznakę m. Kalisza, Złoty Krzyż Zasługi, odznakę „Za zasługi dla Województwa Kaliskiego” oraz odznakę „Zasłużony Działacz Kultury”. Postać tego wielkiego formatu człowieka ożyła wśród wspomnień o nim jego bliskich, znajomych, jak również dzięki nagraniu jego wypowiedzi radiowej, którą udostępnił słuchaczom pan Andrzej Zmyślony. Ten sympatyczny wieczór zgromadził nie tylko bliskich i przyjaciół Eligiusza Kor-Walczaka, ale przybyło na niego wielu gości oraz miłośników literatury i historii Kalisza.

 

16 grudnia – seria „Kaliszanie” wzbogaciła się o kolejny już, ósmy tomik książki, pt. „Eligiusz Kor-Walczak (1913-2000). Autor baśni i legend kaliskich”, który ukazał się w setną rocznicę urodzin pisarza. Autorką publikacji jest dr Bogumiła Celer, a przedstawiona przez nią postać uznawana jest za człowieka wielkiego formatu, cenionego literata, poetę, publicystę, bibliofila oraz społecznika i regionalistę.

11 grudnia – w Saloniku „Między Wierszami” w siedzibie Samorządowej Biblioteki Publicznej w Kępnie odbyło się spotkanie z dr Anną Szurczak autorką książki pt. „Edward Polanowski (1936-1992). Badacz dziewiętnastowiecznego Kalisza” z serii „Kaliszanie” wydawanej przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Ten przemiły wieczór pełen wspomnień i opowieści o urodzonym w podkępińskich Myjomicach Edwardzie Polanowskim przyciągnął wielu jego przyjaciół i znajomych, współpracowników i uczniów oraz sympatyków i miłośników historii Kępna. Honorowymi gośćmi były siostry i brat profesora Edwarda Polanowskiego. Uroczystość zorganizowało Towarzystwo Miłośników Ziemi Kępińskiej z okazji XI Dnia Regionalisty.

26 listopada - w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. A. Asnyka w Kaliszu miało miejsce spotkanie z autorem książki pt. „Stefan Szolc-Rogoziński (1861-1896). Z Kalisza do Kamerunu” prof. Michałem Jarneckim. Podczas promocji została przedstawiona przez uczennicę ostrowskiego liceum Izę Sobczak nietuzinkowa postać twórcy publikacji, a sam autor stworzył niezwykły klimat tego spotkania, opowiadając o swoim bohaterze i wciągając przy tym słuchaczy we wspomnienia egzotycznych podróży. Wśród licznie przybyłych gości był też dr Maciej Klósak, który jeszcze w tym roku, w 130-rocznicę dotarcia Stefana Szolca-Rogozińskiego do Kamerunu, wyruszy z ekipą na wyprawę naukową śladami kaliskiego podróżnika. Książka poświęcona Stefanowi Szolc-Rogozińskiemu jest już siódmym tomem serii „Kaliszanie”, wydawanej przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

12 listopada – w nowej siedzibie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, odbyło się spotkanie naukowe zorganizowane przez Pracownię Historii Sztuki i Kultury Artystycznej. Przybyłych gości powitał prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk prof. Krzysztof Walczak, a spotkanie, poprowadzone przez przewodniczącą pracowni dr Iwonę Barańską, wypełniło wystąpienie mgr Dominiki Płócienniczak poświęcone życiu i twórczości Marianny Władimirowny von Werewkin. Prelegentka przedstawiła ciekawą postać rosyjskiej malarki (1860-1938), posiadającej pośrednie związki z Kaliszem. Pochodziła ona z rodziny arystokratycznej, a jej matka Elizaveta Pietrowna z domu Daragan była siostrą kaliskiego gubernatora. Po wystąpieniu doszło do interesującej dyskusji, podczas której pojawiło się wiele nowych, nieznanych dotąd informacji o losach Rosjan związanych z Kaliszem.

6 listopada – miało miejsce oficjalne otwarcie nowej siedziby Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk przy ul. Bankowej 9; nastąpiło ono podczas pierwszego w tym miejscu posiedzenia członków Zarządu, Komisji Rewizyjnej oraz Sądu Koleżeńskiego. Opiekunem siedziby towarzystwa została mgr Ewa Obała.

Fot. Mapa satelitarna http://satelita.mapa.info.pl/

18 października – w kaliskim Ratuszu odbyła się inauguracja roku kulturalnego, na której za miniony rok 2012/2013 nagrodzono osoby, które na polu kultury były najaktywniejsze. Wśród nagrodzonych za osiągnięcia w dziedzinie „Bibliotekarstwo, Działalność Literacka oraz Wydawnicza” znaleźli się dr Bogumiła Celer oraz Sławomir Przygodzki, zaś w sferze „Ochrona Zabytków i Zachowanie Dziedzictwa Kulturowego” dr Iwona Barańska (Członkowie Zarządu KTPN). Nagrodzonym serdecznie gratulujemy!!!  

Na zdjęciu od lewej Aneta Ponomarenko, dr Bogumiła Celer, przewodnicząca komisji oświaty i kultury Rady Miejskiej Adela Przybył i Sławomir Przygodzki. Fot. B. Hypki „www.calisia.pl”

9 października – z okazji 130-rocznicy wyprawy do Kamerunu Stefana Szolca-Rogozińskiego i Klemensa Tomczeka w Bibliotece Publicznej im. Stefana Rowińskiego w Ostrowie Wielkopolskim odbyła się promocja książki pt. „Stefan Szolc-Rogoziński (1861-1896). Z Kalisza do Kamerunu” autorstwa prof. Michała Jarneckiego. Twórcę publikacji urodzonego w Kaliszu, mieszkającego w Ostrowie Wlkp., historyka, nauczyciela Liceum w Ostrowie Wlkp., wykładowcę akademickiego Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM, członka zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, lubianego przez uczniów i zarażającego swą pasją podróżnika, zapowiedziała uczennica III Liceum Ogólnokształcącego w Ostrowie Wlkp., przedstawiając jego biografię. Autor zaś przybliżył opisywaną przez siebie postać wielkiego podróżnika przypominając także okoliczności towarzyszące zbieraniu materiałów i powstawaniu książki. Po ciekawej dyskusji z udziałem licznie przybyłych gości prof. Michał Jarnecki podpisywał swoją publikację; siódmą już edycję serii „Kaliszanie”. Było to bardzo udane spotkanie promocyjne.

 

6 października – otrzymaliśmy informację, że książka pt. „Pogarda dla zawodu, litość dla człowieka” autorstwa dra Piotra Gołdyna, wydana przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk znalazła się w pierwszej dziesiątce najlepszych książek historycznych (naukowych) w tym roku. Konkurs nadal trwa i miejsce, które zdobędzie ostatecznie, zależy od państwa. Można głosować raz dziennie do końca października na stronie http://www.ksiazkahistorycznaroku.pl/
Jest to VI edycja konkursu „Książka Historyczna Roku”, w której wybrano 20 książek i spośród nich wyłoni się zwycięzców w dwóch kategoriach: „Najlepsza książka naukowa dziejom Polski i Polaków w XX wieku” oraz „Najlepsza książka popularnonaukowa poświęcona historii Polski w XX wieku”. Kaliska publikacja zakwalifikowała się obecnie do III etapu i sam fakt przejścia przez eliminacje i wybór przez jurorów do pierwszej dziesiątki cieszy kaliskie towarzystwo, które składa serdeczne gratulacje autorowi.

2 pażdziernika – w „Villi Calisia” odbyła się konferencja naukowa pt. „POWSTANIE STYCZNIOWE WE WSCHODNIEJ WIELKOPOLSCE. 150-LECIE NARODOWEGO ZRYWU I TRAGEDII”. Nawiązywała ona do ostatniego heroicznego czynu narodowowyzwoleńczego Polaków XIX wieku, by w rocznicę tamtych wydarzeń w szczególny sposób podkreślić znaczenie powstania i oddać hołd jego bohaterom. Konferencję poprowadził prezes KTPN prof. Krzysztof Walczak, a wystąpienia w niej przedstawili:
– prof. Michał Jarnecki - „Kaliszanie w Rządzie Narodowym”
– dr Adam Buława - „Ostatnia militarna nadzieja powstańczego stronnictwa białych. Gen. E. Taczanowski jako dowódca partyzantki...”
– prof. Roland Prejs - „Zakonnicy franciszkańscy w powstaniu styczniowym ze szczególnym uwzględnieniem ziemi kaliskiej” (w imieniu prof. referat zaprezentował dr Piotr Gołdyn)
– prof. Zdzisław Małecki - „Ocalić od zapomnienia”
– mgr Monika Sobczak-Waliś - „Udział uczniów kaliskiej Wyższej Szkoły Realnej w powstaniu styczniowym”
– mgr Jadwiga Miluśka-Stasiak - „Agaton Giller jako uczestnik i historyk powstania styczniowego”

– mgr Ewa Obała - „Pobici, lecz niezwyciężeni” - weterani powstania styczniowego na łamach „Echa Kaliskiego Ilustrowanego”

15 lipca – ukazał się kolejny, siódmy już tomik z serii „Kaliszanie”; tym razem czytelnicy mogą poznać niezwykłą postać Stefana Szolca-Rogozińskiego, urodzonego w Kaliszu znanego podróżnika i badacza Afryki. Autorem książki pt. „Stefan Szolc-Rogoziński (1861-1896). Z Kalisza do Kamerunu” jest urodzony w Kaliszu, a mieszkający w Ostrowie Wlkp. prof. nadzw. dr hab. Michał Jarnecki, historyk, nauczyciel akademicki Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM, członek zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, z zamiłowania i pasji podróżnik.

19 czerwca – Zarząd Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk podjął uchwałę o sprzedaży po promocyjnych cenach książek wydanych przez towarzystwo, które występują w postaci resztek nakładów. Jako pierwsze oferowane są dwa tytuły: „Gazownia kaliska : 1871-1996” i „Księga pamiątkowa energetyki kaliskiej : 1916-1996”, które można nabyć w cenie 1 zł za egzemplarz (do wyczerpania zapasów).

11 czerwca – wyszedł z druku pierwszy numer czasopisma naukowego z nowej serii pt. „Studia Kaliskie. Studia Calisiensia”, wydany przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Redaktorem naczelnym czuwającym nad całością jest dr Elżbieta Steczek-Czerniawska, a redaktorem pierwszego tomu została dr Romana Łapa. Pismo to poświęcone jest głównie językowi i literaturze, ale w kolejnych wydaniach przewidziane są inne tematy. Wśród autorów znaleźli się: M. Budzyńska, K. Ćwiklak, G. Dziamska-Lenart, P. Fliciński, E. Grzelak, B. Jerzakowska, S. Kowalska, M. Łyczykowska, S. Mikołajczak, E. Obała, E. Poniedziałek, K. Ruta, K. Rybicka, A. Rydz, K. Skibski, E. Szkudlarek, A. Szurczak, Ł. Trzeciak, B. Walczak, M. Walczak i M. Wrześniewska-Pietrzak.

8-9 czerwca – w ramach obchodów Święta Miasta Kalisza odbył się III Kaliski Festiwal Smaków w Parku Miejskim, a w nim w zakątku literackim obok „Domku Parkowego” Kiermasz Książki Kaliskiej, w którym brało udział Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. W kiermaszu tym uczestniczyli również autorzy publikacji, od których można było uzyskać pamiątkowy wpis z autografem.

5 czerwca – w formie drukowanej i elektronicznej ukazał się pierwszy numer nowego czasopisma bibliotekarzy Wielkopolski południowo-wschodniej pt. „Bliżej Biblioteki”. Został on wydany przez Książnicę Pedagogiczną im. A. Parczewskiego w Kaliszu, a jego redaktorem naczelnym jest dr Bogumiła Celer. W piśmie tym znajdują się artykuły autorstwa: Krzysztofa Walczaka, Ewy Andrysiak, Jadwigi Miluśki-Stasiak, Bogumiły Celer, Bogusławy Nowackiej, Moniki Sobczak-Waliś, Anny Wojtynki, Jakuba Bartolika, Mari Kubackiej-Gorweckiej, jak również sprawozdania i relacje: Iwony Maciejewskiej, Małgorzaty Kołodziej, Bogumiły Celer, Henryki Karolewskiej, Aldony Zimnej oraz przegląd wydawnictw o regionie Ewy Obały. Czasopismo to można nabyć w Kaliskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk i jest przez nie serdecznie polecane.

9 maja – w pomieszczeniach Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego Uniwersytetu Adama Mickiewicza miało miejsce spotkanie naukowe z mgr. Makarym Górzyńskim; jego tematem był „Styl i wykluczenie. Problem historyzmu w badaniach nad architekturą XIX wieku w polskiej historii architektury ostatnich dziesięcioleci”. Prelegent w ciekawy sposób przedstawił swoje spostrzeżenia na ten kontrowersyjny temat, powołując się również na wątki kaliskie. Była to już trzecia sesja, zorganizowana przez Pracownię Historii Sztuki i Kultury Artystycznej Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk pod przewodnictwem dr Iwony Barańskiej.
Mgr Makary Górzyński, ur. w Warszawie, wychowywał i uczył się w Turku, gdzie jeszcze w podczas nauki w tamtejszym Liceum Ogólnokształcącym rozpoczął prace nad 3 tomową publikacją „Zabytki miasta Turku i powiatu tureckiego”. Ukończył Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego broniąc pracy związanej z relacją między architekturą dziewiętnastowiecznego ratusza kaliskiego z 1890 r., a procesami modernizacyjnymi i politycznymi w Kaliszu i zaborze rosyjskim przełomu XIX i XX wieku. Jest członkiem stowarzyszenia naukowego Collegium Invisibile oraz Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, z którym ściśle współpracuje

18 kwietnia – wMiędzynarodowy Dzień Zabytków zorganizowana została przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk w Villi Calisia promocja książki pt. „Kalisz wielokulturowy” autorstwa Sławomira Przygodzkiego. Publikacja ta wypełniła dotychczasowy brak na rynku wydawniczym wiadomości o mniejszościach narodowych w naszym mieście. Przedstawia bowiem historię kaliskich Żydów, Niemców, Macedończyków, Rosjan i Ukraińców od chwili osiedlenia się w Kaliszu aż do 1945 r. W książce tej można również poznać wybranych reprezentantów tych społeczności, ale także zapoznać się z losami najważniejszych obiektów, zarówno od dawna już nieistniejących, jak i tych zachowanych po dzień dzisiejszy, związanych z tymi mniejszościami narodowymi.
Na promocję książki przybyło wielu gości zainteresowanych tą tematyką oraz miłośników historii grodu nad Prosną. Twórca jej, Sławomir Przygodzki bardzo ciekawie przedstawił swoją pracę, odkrywając m.in. kulisy zdobywania materiałów. Autor książki jest wieloletnim nauczycielem historii, regionalistą, członkiem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i Oddziału Kaliskiego Polskiego Towarzystwa Historycznego oraz opiekunem Młodzieżowego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, działającego przy III Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Kaliszu.

16 kwietnia – w sali Uniwersytetu Adma Mickiewicza w Kaliszu odbyło się spotkanie naukowe z Joanną Adamczewską pt. „Zabytkowe wille kaliskie wczoraj i dziś”. Prowadząca bazując na swojej pracy magisterskiej zaprezentowała wykład opisując obiekty architektoniczne z terenu miasta takie jak: „Dom pod Aniołami” i „Villa Calisia”. Była to druga sesja Pracowni Historii Sztuki i Kultury Artystycznej KTPN pod przewodnictwem dr Iwony Barańskiej.

9 kwietnia – w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. A. Asnyka w Kaliszu miała miejsce promocja książki pt. „Sławomir Czerwiński (1885-1931). Minister oświaty, przyjaciel Kalisza”, autorstwa Piotra Gołdyna, dra nauk humanistycznych, historyka i regionalisty, członka Zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i członka Towarzystwa Historii Edukacji. Na promocyjny wieczór, wzbogacony pokazem multimedialnym, przybyło wielu gości, a wśród nich najbliższa rodzina z Warszawy i Łodzi ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego II Rzeczypospolitej Sławomira Czerwińskiego, który stał się kolejną, już szóstą postacią promowaną w serii „Kaliszanie”.

6 kwietnia – dzięki gościnności Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Adama Asnyka w Kaliszu Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk mogło zaprezentować swoje wydawnictwa podczas obrad XXIV Zebrania Sprawozdawczego w I Liceum im. Adama Asnyka.

30 marca – pojawiło się sto sześćdziesiąte wydawnictwo Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Jest to książka pt. „ Pogarda dla zawodu, litość dla człowieka” autorstwa dra Piotra Gołdyna. Celem publikacji jest analiza i opis inicjatyw podejmowanych w okresie 1918-1939 r. w zakresie profilaktyki, edukacji i resocjalizacji dziewcząt i kobiet zagrożonych prostytucją, chorobami wenerycznymi i handlem „żywym towarem”. Lekturę polecamy ze względu na nowatorstwo tematu i pochlebne recenzje naukowe.

20 marca – w Villi Calisia odbyło się XXV Walne Zgromadzenie Sprawozdawcze Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Podczas obrad wysłuchano sprawozdania Zarządu z działalności KTPN przedstawionego przez prezesa towarzystwa prof. nadzw. dr. hab. Krzysztofa Walczaka, a także sprawozdań Komisji Rewizyjnej i Sądu Koleżeńskiego. Omówiono także budżet i wytyczne pracy na rok 2013. Walne Zgromadzenie obdarzyło godnością członka honorowego prof. dr. hab. Dzierżymira Jankowskiego, emerytowanego profesora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i wieloletniego wiceprezesa Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

7 maca – w auli Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Kaliszu miało miejsce spotkanie pt. „Statut Kaliski Dziedzictwo Dwóch Narodów” z omówieniem powtórnie wydanego Statutu Kaliskiego według wizji Artura Szyka. W wydarzeniu tym brało udział również Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk organizując kiermasz wydawnictw i prezentując książkę kaliską.

19 lutego – w gościnnych progachMiejskiej Biblioteki Publicznej im. A. Asnyka w Kaliszu można się było spotkać z dr Agatą Walczak-Niewiadomską, autorką książki pt. „Jan Sobczyński (1861-1942). Kronikarz Kalisza”, wydanej w serii „Kaliszanie”. Na spotkanie przybyli sympatycy wspomnianej serii wydawniczej, która ukazuje już piątą postać pośród najwybitniejszych kaliszan, a także zainteresowani kolejami życia wybitnego duszpasterza i znakomitego społecznika. Autorka jego najnowszej biografii życiem, działalnością i twórczością ks. J. Sobczyńskiego interesuje się od dawna; swoje badania zaprezentowała przed kilku laty w książce poświęconej księgozbiorowi tego wybitnego kapłana. Na spotkaniu przedstawiła postać proboszcza kaliskiego kościoła św. Mikołaja (dzisiejszej katedry) jako społecznika, bibliofila, a także człowieka z pasją realizującego swoje zainteresowania historyczne, związane z dziejami Kalisza.
Twórczyni książki jest doktorem nauk humanistycznych, bibliotekarzem bibliologiem i nauczycielem akademickim. Jak mówi o sobie, jest kaliszanką, ale mieszka i pracuje w Łodzi. Obecnie jest adiunktem w Katedrze Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Łódzkiego, ale także członkiem Rady Wydziału w grupie pracowników naukowych niesamodzielnych, koordynatorem ds. ECTS i programu Erasmus, członkiem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, członkiem International Toy Library Association oraz sekretarzem Pracowni Słownika Pracowników Książki Polskiej przy KBIN UŁ.

7 lutego – wyszła z druku oczekiwana przez mieszkańców grodu nad Prosną książka Sławomira Przygodzkiego pt. „Kalisz wielokulturowy”. Przedstawiona w niej jest historia kaliskich mniejszości narodowych: żydowskiej, niemieckiej, macedońskiej, rosyjskiej i ukraińskiej od chwili osiedlenia się w Kaliszu aż do 1945 r. Przedstawieni są w książce również poszczególni reprezentanci tych społeczności, którzy zaznaczyli się w dziejach miasta, jako najwybitniejsi jego przedstawiciele. Poprzez lekturę można zapoznać się także z losami najważniejszych obiektów, związanych z mniejszościami narodowymi, tych zachowanych do dziś i tych od dawna już nieistniejących. Publikacja Sławomira Przygodzkiego jest bogato ilustrowana, przynosząc często mało znany materiał ikonograficzny. Autor książki jest wieloletnim nauczycielem historii, regionalistą, członkiem Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i Oddziału Kaliskiego Polskiego Towarzystwa Historycznego oraz opiekunem Młodzieżowego Towarzystwa Przyjaciół Nauk działającego przy III Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Kaliszu. Serdecznie polecamy tę lekturę wszystkim interesującym się dziejami miasta nad Prosną. 

6 lutego – w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Adama Asnyka w Kaliszu miało miejsce posiedzenie naukowe Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, na którym mgr Monika Sobczak-Waliś zaprezentowała referat zatytułowany "Gloria Victis. Miejsca pamięci powstania styczniowego na terenie powstańczego województwa kaliskiego". Prelegentka w swoim bardzo interesującym wystąpieniu przedstawiła miejsca pamięci powstania styczniowego oraz grobowce powstańców, które zachowały się po dzień dzisiejszy i zostały odnalezione przez nią (wraz z mężem, znanym kaliskim archiwistą) na terenie dawnego powstańczego województwa kaliskiego. Spotkanie przypomniało 150 rocznicę powstania styczniowego, upamiętnione przez bibliotekę miejską także wystawą, poświęconą temu ważnemu wydarzeniu polskiej historii.

6 lutego – seria „Kaliszanie” podbija serca czytelników, tym razem do ich rąk trafił szósty jej tomik pt. „Sławomir Czerwiński (1885-1931). Minister oświaty, przyjaciel Kalisza” autorstwa dra Piotra Gołdyna. Przedstawiona w nim postać S. Czerwińskiego jest związana z Kaliszem poprzez naukę w Gimnazjum Klasycznym i organizację strajku szkolnego w 1905 r. na terenie kaliskich szkół średnich. Później bohater najnowszej książeczki serii studiował w Krakowie, pracował jako nauczyciel, m.in. w Koninie, by ostatecznie trafić do Warszawy, gdzie w kilku gabinetach rządowych pełnił funkcję ministra wyznań religijnych i oświecenia publicznego, wprowadzając w życie polskiej szkoły ideę wychowania państwowego.
Jego życie, pracę i działalność społeczną przybliżył nam związany z Koninem dr nauk humanistycznych, historyk i regionalista Piotr Gołdyn, członek Zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i członek Towarzystwa Historii Edukacji.

2012

8 grudnia – w sali recepcyjnej kaliskiego ratusza odbyła się uroczystość 25-lecia istnienia Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Licznie przybyłych członków honorowych, rzeczywistych i wspierających KTPN oraz gości powitał prezes prof. nadzw. Krzysztof Walczak, który przedstawił działalność tego stowarzyszenia naukowego od chwili powstania po dzień dzisiejszy. Swoje gratulacje i podziękowania za działalność towarzystwa na rzecz miasta i regionu kaliskiego przekazali m.in. prezydent Kalisza dr inż. Janusz Pęcherz, radna Sejmiku Województwa Wielkopolskiego Barbara Nowak, kanclerz Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego Kazimierz Matusiak oraz prezes Oddziału Kaliskiego Polskiego Towarzystwa Historycznego Tadeusz Krokos. Podczas obchodów przedstawione zostały przez wiceprezes KTPN prof. Ewę Andrysiak sylwetki założycieli stowarzyszenia oraz jego członków honorowych, jak również odczytane przez wiceprezes dr Elżbietę Steczek-Czerniawską gratulacje od towarzystw naukowych i członków KTPN, którzy nie mogli przybyć na spotkanie. Jednym z ważniejszych punktów uroczystości, była laudacja oraz wręczenie dyplomu członka honorowego KTPN prof. Annie Żbikowskiej-Migoń, co uczyniła w imieniu towarzystwa dr Danuta Wańka. Z okazji jubileuszu zorganizowano także wystawę najcenniejszych zbiorów biblioteki KTPN oraz wystawę wydawnictw Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

18 listopada.– w Sanktuarium Św. Józefa na mszy świętej, później zaś w Domu Pielgrzyma odbyła się uroczystość uczczenia 150 rocznicy działalności Chóru Chłopięco-Męskiego Bazyliki Kaliskiej, który jest bezpośrednim spadkobiercą chóru męskiego „Echo”. Uroczystość połączona była z promocją książki pt. „Z dziejów chóralistyki kaliskiej. 150 lat chóralnego śpiewu w Bazylice Kaliskiej” autorstwa dr Bogumiły Celer. Publikacja ta jest 144 edycją Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Jej pomysłodawcą i redaktorem jest Marek Łakomy, dyrygent wyżej wymienionego chóru. Na spotkaniu promocyjnym autorka książki przedstawiła historię i działalność odnoszącego sukcesy na całym świecie opisywanego chóru oraz przedstawiła sylwetki osób, które odegrały znaczącą rolę w upowszechnianiu muzyki chóralnej i były ściśle związane z działalnością chóru.

18 listopada – ukazała się nowa publikacja Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk pt. „Z dziejów chóralistyki kaliskiej. 150 lat chóralnego śpiewu w Bazylice Kaliskiej” Bogumiły Celer. Książka przedstawia dzieje Towarzystwa Śpiewaczego „Echo” w Kaliszu w 150 rocznicę działalności. Pokazuje również sylwetki osób, które odegrały dużą rolę w upowszechnianiu muzyki chóralnej i działalności Chóru Męskiego, a później Chłopięco-Męskiego Bazyliki Kaliskiej. Redaktorem tej edycji jest Marek Łakomy, pomysłodawca tej książki i dyrygent tegoż chóru.

15 listopada – w Villi Calisia odbyło się spotkanie naukowe poświęcone życiu i twórczości kaliskiego architekta Alberta Nestrypke. Poprowadziła je dr Joanna Bruś-Kosińska, nauczyciel akademicki UAM Poznań, a także nauczyciel Liceum Plastycznego i Państwowego Pomaturalnego Studium Animatorów Kultury oraz członkini Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i sekretarz naukowy pracowni historii sztuki i kultury artystycznej. Spotkanie stało się nie tylko przypomnieniem biografii zasłużonego architekta, lecz także przeglądem jego dokonań artystycznych i zawodowych. Wystąpienia wysłuchali przedstawiciele środowisk i instytucji związanych z naukowym i kulturalnym życiem miasta, a także miłośnicy jego dziejów. Wielu z obecnych uczestniczyło w ciekawej i inspirującej dyskusji na temat kierunków artystycznych w architekturze. Spotkanie uznano za interesujące i bardzo udane. Kolejne posiedzenie naukowe kierująca pracownią i organizatorka spotkań dr Iwona Barańska zapowiada w styczniu przyszłego roku.

15 listopada – drukarnię opuściło kolejne wydawnictwo Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk pt. „Jan Sobczyński (1861-1942). Kronikarz Kalisza”, autorstwa dr Agaty Walczak-Niewiadomskiej. Jest to piąta publikacja z serii „Kaliszanie”; tym razem przybliżająca życie i działalność duszpasterza, społecznika oraz człowieka z pasją realizującego swoje zainteresowania historyczne, związane z dziejami Kalisza – proboszcza kaliskiego kościoła św. Mikołaja (dzisiejszej katedry) – ks. Jana Sobczyńskiego.

30 października – w Auli Leopoldyńskiej Uniwersytetu Wrocławskiego dokonano uroczystego wręczenia dyplomu potwierdzającego zdobyty stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w dziedzinie informacji naukowej i bibliotekoznawstwa pani dr Bogumile Celer, członkowi zarządu Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Wręczenia dyplomu doktorskiego dokonał promotor pracy dr Celer – prof. dr hab. Krzysztof Walczak.

24 października – w pięknie odnowionej sali Villi Calisia odbyła się promocja książki pt. „Zabytkowe cmentarze przy Rogatce w Kaliszu” autorstwa mgr. Stanisława Małyszki, wydanej ponownie na życzenie czytelników. Wznowienie zostało uzupełnione i wzbogacone o nowe interesujące wiadomości oraz ilustracje. Autor publikacji, ceniony historyk i etnograf, badacz dziejów kultury materialnej Kalisza i Wielkopolski, pracownik Kaliskiej Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu, stworzył monografię o trzech najstarszych nekropoliach kaliskich. Cmentarze – katolicki, prawosławny i ewangelicki przy Rogatce – są częścią zarówno historii miasta, jak i świadectwem losów jego mieszkańców. Są także źródłem wiedzy na temat historii sztuki, symboliki funeralnej, ikonografii, dawnego języka i rzemiosła, dlatego książka przypominająca ich dzieje cieszy się tak ogromnym powodzeniem. Ta najnowsza publikacja Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk ukazała się pod red. dr Bogumiły Celer.

24 października – do rąk czytelników trafiło sto czterdzieste pierwsze wydawnictwo KTPN pt. „Zabytkowe cmentarze na Rogatce w Kaliszu” autorstwa Stanisława Małyszki. Jest to wydanie drugie zmienione i poszerzone o kilkanaście stron w tym unikalne fotografie.

10 lipca – członkini Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk i sekretarz naukowy pracowni historii sztuki i kultury artystycznej Joanna Bruś-Kosińska uzyskała stopień naukowy doktora. Dysertacja pt. „Albert Nestrypke (1887-1977). Życie i twórczość kaliskiego inżyniera architekta – propagatora architektury modernistycznej” została przygotowana w Instytucie Historii Sztuki na Wydziale Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II pod kierunkiem prof. zwycz. dr. hab. Lechosława Lameńskiego.

26 czerwca – w gmachu Książnicy Pedagogicznej im. A. Parczewskiego w Kaliszu odbyło się inauguracyjne spotkanie Pracowni Historii Sztuki i Kultury Artystycznej Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Omówiono na nim m.in. kwestię organizacji międzynarodowej konferencji, która miałaby towarzyszyć rocznicy podjęcia w 1915 r. działań zmierzających do odbudowy Kalisza. Pracownia działa pod kierunkiem historyk sztuki dr Iwony Barańskiej.

11 czerwca – członek Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, nestor kaliskich plastyków Władysław Kościelniak został wyróżniony tytułem „Honorowy Przyjaciel Kalisza”. Wręczenia tego zaszczytnego odznaczenia podczas wernisażu wystawy „Malarstwo Władysława Kościelniaka” w galerii Wieży Ciśnień dokonał prezydent Kalisza, dr inż. Janusz Pęcherz, a uroczystość na niewielkiej przestrzeni zgromadziła wielką liczbę przyjaciół Mistrza i wielbicieli Jego talentu.

2-3 czerwca – w ramach „Festiwalu Smaków” podczas obchodów „Święta Miasta Kalisza 2012” w Parku Miejskim w Kaliszu odbył się XXIII Kiermasz Książki Kaliskiej, w którym tradycyjnie wzięło udział Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, prezentując swój dorobek edytorski. Książki wydane staraniem KTPN są dostępne m.in. na stronie internetowej towarzystwa oraz w siedzibie Książnicy Pedagogicznej
im. A. Parczewskiego w Kaliszu, przy ul. Nowy Świat 13.

30 maja – w Książnicy Pedagogicznej im. Alfonsa Parczewskiego miało miejsce posiedzenie członków Zarządu, Komisji Rewizyjnej oraz Sądu Koleżeńskiego Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Omawiano kwestie związane z planowaną w maju 2013 r. konferencją naukową poświęconą 150-tej rocznicy powstania styczniowego we wschodniej Wielkopolsce.

10-11 maja – pod hasłem "Medialny obraz rzeczywistości" w siedzibie UAM w Kaliszu odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa. Jednym z gości honorowych, który przemawiał na jej otwarciu był prezes Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk prof. dr hab. Krzysztof Walczak.

8 maja – mgr Jadwiga Miluśka-Stasiak członek zarządu KTPN, wieloletni dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej im. Braci Gillerów w Opatówku otrzymała medal „Labor Omnia Vincit” (Praca Wszystko Zwycięży) za krzewienie pracy organicznej przyznany przez Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego
w Poznaniu.

31 marca - w I Liceum im. Adama Asnyka podczas obrad XXIII Walnego Zebrania Sprawozdawczego Stowarzyszenia Wychowanków Gimnazjum i Liceum im. Adama Asnyka
w Kaliszu, odbył się kiermasz książki, w którym były prezentowane wydawnictwa KTPN.

29 marca – w siedzibie KTPN odbyło się posiedzenie nowo wybranego na Walnym Zgromadzeniu Sprawozdawczo-Wyborczym zarządu KTPN. Podczas obrad dokonano ukonstytuowania zarządu stowarzyszenia, który przez cztery lata kolejnej kadencji pracować będzie
w następującym składzie:

Prezes prof. nadzw. dr hab. Krzysztof Walczak
Wiceprezes prof. nadzw. dr hab. Ewa Andrysiak
Wiceprezes dr Elżbieta Steczek-Czerniawska
Sekretarz Generalny dr Anna Szurczak
Skarbnik mgr Jadwiga Miluśka-Stasiak
Członkowie: dr Iwona Barańska, dr Bogumiła Celer, dr Jan Frąszczak, dr Piotr Gołdyn, mgr Paweł Grzesiak, dr hab. Michał Jarnecki, mgr Małgorzata Kołodziej, dr Stanisław Rusak, mgr Juliusz Wittich, mgr Kazimierz Wojciechowski.
Komisja rewizyjna oraz sąd koleżeński ukonstytuują się w późniejszym terminie.

22 marca – w sercu Warszawy w gmachu Centralnej Biblioteki Rolniczej miało miejsce uroczyste otwarcie wystawy i przypomnienie sylwetki Wojciecha Wyganowskiego, zasłużonego dla ziemi kaliskiej
i kraju ziemianina i społecznika. Jego życie i dokonania przywołała Anna Tabaka członek naszego towarzystwa. W uroczystości udział wzięli prezes KTPN prof. dr hab. Krzysztof Walczak, starosta kaliski Krzysztof Nosal, prezes TPK w Kaliszu prof. dr hab. Ewa Andrysiak, prezes Stow. Wych. Gimnazjum
i Liceum im. A. Asnyka Adam Borowiak, były prezydent miasta Warszawy potomek rodu Wyganowskich Juliusz Karski i wielu zaproszonych gości i zainteresowanych sympatyków, a w tym także członków KTPN. Seminarium zakończył koncert muzyki, po czym można było obejrzeć przygotowaną wystawę.

17 marca – podczas Walnego Zgromadzenia Sprawozdawczo-Wyborczego w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Kaliszu odbyła się promocja książki „W kręgu kaliskich badań nad sztuką i kulturą artystyczną”, wydanej jako dwunasty już tom „Zeszytów Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk”. Nową publikację przedstawiła redaktor tomu dr Iwona Barańska, a przewodniczący Rady Redakcyjnej „Zeszytów” prof. dr hab. Artur Kijas wręczył autorom egzemplarze publikacji.

16 marca – wyszedł z druku „Katalog wydawnictw KTPN”, który został opracowany przez Ewę Obałę. Ma on na celu przedstawienie wydawnictw Kaliskiego Towarzystwa Nauk oferowanych do sprzedaży. 

17 marca w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego
w Kaliszu miało miejsce Walne Zgromadzenie Sprawozdawczo-Wyborcze KTPN. Podczas posiedzenia przedstawiono sprawozdania z działalności towarzystwa, po których odbyły się wybory nowych władz.
W wyniku głosowania na stanowisko prezesa KTPN jednomyślnie wybrano ponownie prof. dr hab. Krzysztofa Walczaka. Jednocześnie dokonano wyboru władz stowarzyszenia, które będą pracować przez cztery najbliższe lata.

24 lutego – na kaliskim rynku ukazała się nowa książka pt. „Stanisław Wojciechowski (1869-1953). Prezydent z Kalisza” autorstwa Elżbiety Steczek-Czerniawskiej z wydawanej przez Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk serii „Kaliszanie”. Jest to czwarta publikacja z tego cyklu, która przybliża losy ludzi wybitnych i mocno związanych z grodem nad Prosną.

6 lutego – ukazało się kolejne wydawnictwo KTPN z serii Zeszyty Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk nr 12 pt. „W kręgu kaliskich badań nad sztuką i kulturą artystyczną” pod red. Iwony Barańskiej, a w nim artykuły pióra A. Ciesielskiej, M. Błachowicza, D. Płócienniczak, K. Płachcińskiego, M. Górzyńskiego, I. Barańskiej, J. Delury, A. Tabaki, recenzje i omówienia E. Steczek-Czerniawskiej, E. Andrysiak, J. Wąsowicza, sprawozdania A. Wojtynki, B. Celer, E. Obały, wspomnienia o zmarłych w rozdziale „Z żałobnej karty ” przedstawiane przez A. Czepik, K. Walczaka oraz wiadomości KTPN ujęte w rozdziale „Z życia Towarzystwa” autorstwa H. Karolewskiej i E. Skotowskiej. Książka ta przynosi nowe informacje na temat sztuki, archeologii, architektury i kultury artystycznej Kalisza.

3 lutego – w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. A. Asnyka w Kaliszu odbył się wieczór z dr Anną Szurczak, autorką książki pt. „Edward Polanowski. Badacz dziewiętnastowiecznego Kalisza” z serii „Kaliszanie”. Spotkanie cieszyło się wielkim zainteresowaniem, a przedstawiona postać profesora, wybitnego humanisty, naukowca, wykładowcy, historyka, rektora Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie i pierwszego prezesa Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk ożyła wśród jego bliskich i znajomych, współpracowników i studentów, miłośników literatury i historii miasta Kalisza.

19 stycznia – w kaliskim ratuszu dr Zbigniew Kledecki otrzymał tytuł „Honorowy Przyjaciel Kalisza”, ceremonii wręczenia medalu dokonał prezydent Miasta Kalisza Janusz Pęcherz i przewodniczący Rady Miejskiej Grzegorz Sapiński.

18 stycznia – w poczet członków wspierających (na wniosek senatu uczelni) Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk przyjęta została Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego w Kaliszu. Decyzja ta otwiera możliwość współpracy obu instytucji naukowych dla rozwoju akademickiego Kalisza. Warto zaznaczyć, iż idea kaliskiej wyższej szkoły zawodowej narodziła się przed 15 laty właśnie w środowisku tegoż towarzystwa naukowego. Na spotkaniu tym również przyjęto do grona członków KTPN mgr Mariannę Marciniak i mgr Ewę Obała.