„Życie codzienne nauczycieli w XIX i XX wieku – związki i organizacje nauczycielskie”
18-19 kwietnia 2016 r.

W kaliskim Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu dnia 18-19 kwietna 2016 r. odbyła się I Ogólnopolska Konferencja Naukowa pt. „Życie codzienne nauczycieli w XIX i XX wieku – związki i organizacje nauczycielskie”. Organizatorami jej byli: Zakład Pedagogiki WPA UAM w Kaliszu, Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk
i Książnica Pedagogiczna im. A. Parczewskiego w Kaliszu, a patronatem honorowym objęło ją Towarzystwo Historii Edukacji. Nad całością czuwał prof. Piotr Gołdyn, który wraz z prof. Moniką Kostrzewą i prof. Krzysztofem Walczakiem otworzył obrady. Tematyką tego naukowego spotkania były różnorodne aspekty zawodu nauczyciela, zwłaszcza związane z działalnością organizacji nauczycielskich. Treść konferencji uzyskały wysoka ocenę jej uczestników.
Wygłaszane referaty były zaplanowane w pięciu panelach, a moderatorami w nich zostali: prof. Grzegorz Michalski (UŁ), prof. Iwona Michalska (UŁ), prof. Joanna Maria Garbula (UWM Olsztyn), dr Urszula Wróblewska (UwB) i dr Monika Nawrot-Borowska (UKW Bydgoszcz). Prelegenci przyjechali z wielu uczelni i innych instytucji i stowarzyszeń z całego kraju, a wśród nich znaleźli się: prof. Władysława Szulakiewicz (UMK Toruń), dr Jan Ryś (UP Kraków), dr Mirosław Piwowarczyk (UWr), prof. Krzysztof Nowak (UŚ Katowice), prof. Janusz Spyra (AJD Częstochowa), prof. Witold Chmielewski (UJK Kielce), dr Marzena Bogus (AJD Częstochowa), prof. Lidia Burzyńska-Wentland (AMW Gdynia), dr Elżbieta Chojnowska (TKJ Warszawa, Oddział Łomża), dr Dorota Grabowska-Pieńkosz (UMK Toruń), dr Barbara Kalinowska-Witek (UMCS Lublin), dr Maria Radziszewska (UWM Olsztyn), dr Anita Suchowiecka (UWM Olsztyn), dr Agata Samsel (UwB), dr Barbara Kutrowska (DSW Wrocław), dr Edyta Kahl-Łuczyńska (UZ), dr Mikołaj Brenk (UAM Poznań) i dr Gabriela Matuszkiewicz (KTPN).

„Strajki szkolne na ziemiach polskich w pierwszej dekadzie XX wieku”
18-19 maja 2015 r.

W gmachu kaliskiego Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w dniach 18 i 19 maja odbyła się konferencja naukowa pt. „Strajki szkolne na ziemiach polskich w pierwszej dekadzie XX wieku”, której organizatorami byli: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, Wydział Pedagogiczno-Artystyczny UAM w Kaliszu i Książnica Pedagogiczna im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu. Uczestnicy, a także goście tego naukowego spotkania powitani zostali przez prezesa KTPN i dyrektora Książnicy Pedagogicznej prof. Krzysztofa Walczaka oraz prof. UAM Piotra Gołdyna. Wśród gości pojawili się m.in. senator RP Witold Sitarz, prezes oddziału kaliskiego Polskiego Towarzystwa Historycznego Tadeusz Krokos, dyrektor Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Kaliszu Jan Bartczak, a w imieniu Przewodniczącego Rady Miasta Andrzeja Plichty przemówił Martin Zmuda, zaś słowa pani Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marzeny Wodzińskiej, skierowane do uczestników konferencji, odczytał Piotr Tomankiewicz. 
Cel, jaki przyświecał naukowcom, którzy zjechali do Kalisza z wielu ośrodków naukowych w Polsce, to 110. rocznica bojkotu szkół rosyjskich przez młodzież, domagającą się polonizacji szkolnictwa na terenie Królestwa Polskiego. W falę strajków szkolnych włączyli się także uczniowie szkół kaliskich, dlatego też temat ten stał się okazją do dwudniowych obrad, na których referaty wygłosili: dr hab. Lidia Burzyńska-Wentland, dr Joanna Lusek, prof. Krzysztof Walczak, dr Jarosław Durka, dr Mariusz Kulik, dr Agata Samsel i dr Urszula Wróblewska, dr Monika Nawrot-Borowska, prof. Piotr Gołdyn i dr Maria Radziszewska. 
Konferencję otworzyła laudacja, którą odczytała prof. Ewa Andrysiak oraz wręczenie dyplomu honorowego członkostwa Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk wybitnemu historykowi oraz długoletniemu członkowi kaliskiego stowarzyszenia naukowego prof. dr. hab. Arturowi Kijasowi. Oprócz tej uroczystości oraz tematycznych obrad słuchacze konferencji obejrzeli projekcję filmu pt. „Młody Las” z 1934 roku w reżyserii Józefa Lejtesa, nawiązującego do strajków szkolnych w zaborze rosyjskim, mogli zapoznać się z najnowszymi kaliskimi edycjami, a także zostali zaproszeni na wystawę “Strajki szkolne z lat 1901-1907”, która będzie eksponowana do 31 sierpnia w Książnicy Pedagogicznej w Kaliszu.


„(Od)budowa Miasta Historycznego: naród, polityka, społeczeństwo, a rekonstrukcje miast zniszczonych w czasie I wojny światowej”
16-17 kwietnia 2015 r.

„Odbudowa miasta historycznego: naród, polityka, społeczeństwo, a rekonstrukcje miast zniszczonych w czasie
I wojny światowej” – pod takim hasłem w dniach 16-17 kwietnia 2015 r. odbyła się międzynarodowa konferencja w Kaliszu. Naukowcy z Polski, Niemiec, Włoch, Anglii, Francji, Izraela, Belgii, Chorwacji i Stanów Zjednoczonych spotkali się na kaliskim Wydziale Pedagogiczno-Artystycznym, zaproszeni przez organizatorów: Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk i Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu Wydział Pedagogiczno-Artystyczny w Kaliszu. Konferencja była dziełem Pracowni Historii Sztuki i Kultury Materialnej KTPN, działającej pod kierunkiem dr Iwony Barańskiej, a najaktywniejszymi współorganizatorami byli mgr Makary Górzyński, dr Joanna Bruś-Kosińska oraz mgr Mateusz Halak.  
Uczestnicy, a także goście tego międzynarodowego spotkania naukowego powitani zostali przez Prezydenta Miasta Kalisza Grzegorza Sapińskiego, jak również dziekana UAM prof. Mirosława J. Śmiałka oraz prezesa KTPN prof. Krzysztofa Walczaka. Prelegenci wygłosili ponad 30 referatów w języku polskim, angielskim i niemieckim na temat powstawania z ruin ośrodków zniszczonych przez I wojnę światową. Przypadek kaliski stał się centralnym motywem problemów rekonstrukcji miast europejskich, a działania odbudowy oraz strategia architektoniczna, polityczna
i społeczna stały się tematem wygłaszanych referatów. Przygotowali je prelegenci zajmujący się historią sztuki, architektury, urbanistyki, konserwacją zabytków. Prelekcje uzupełniane były bardzo interesującymi dyskusjami,
w których goście odnosili się do swoich doświadczeń i badań naukowych. Ta bardzo udana konferencja odbiła się szerokim echem nie tylko w Kaliszu; mamy nadzieję, że jej zasięg ogólnopolski i międzynarodowy pozwoli wpisać losy zniszczenia i odbudowy Kalisza w historiografię europejską, obok podobnie zniszczonych miast zachodnioeuropejskich – Lowanium i Reims.
Konferencji towarzyszyły wystawy obrazujące dawny i współczesny Kalisz, przygotowane przez studentów UAM i uczniów Liceum Plastycznego w Kaliszu oraz wystawa „Kalisz w odbudowie 1916-1939” opracowana i przedstawiona przez organizatorów. Oprócz ekspozycji prezentowane były książki kaliskie, które można było obejrzeć lub zakupić dzięki Kaliskiemu Towarzystwu Przyjaciół Nauk.

SŁAWOMIR CZERWIŃSKI I WYCHOWANIE PAŃSTWOWE
14-15 KWIETNIA 2014

W gmachu uniwersyteckim w Kaliszu w dniach 14 i 15 kwietnia b.r. odbyła się konferencja naukowa pt. „Sławomir Czerwiński i wychowanie państwowe”, poświęcona uczniowi kaliskiego Gimnazjum Klasycznego i organizatorowi strajku szkolnego 1905 r. później zaś wybitnemu organizatorowi oświaty, pełniącemu funkcję ministra Wyznań Religijnych
i Oświecenia Publicznego II Rzeczypospolitej oraz wprowadzonej przez niego w życie do polskiej szkoły idei wychowania państwowego.
Organizatorem konferencji był kaliski Wydział Pedagogiczno-Artystyczny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza
w Poznaniu, Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk oraz Książnica Pedagogiczna im. Alfonsa Parczewskiego w Kaliszu. Po uroczystym otwarciu, dokonanym przez prodziekan Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM, prof. Monikę Kostrzewę oraz prezesa KTPN, prof. Krzysztofa Walczaka, wiceprezes towarzystwa naukowego prof. Ewa Andrysiak wygłosiła laudację, poprzedzającą wręczenie dyplomu członka honorowego KTPN profesorowi Dzierżymirowi Jankowskiemu. Wyróżnienie to trafiło do rąk wybitnego profesora – historyka i pedagoga, który przez wiele lat związany był głęboko z Kaliszem pracując jako profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego z siedzibą w Kaliszu i pełniąc tu funkcję kierownika Zakładu Pedagogiki. Również od wielu lat związany był z Kaliskiem Towarzystwem Przyjaciół Nauk, aktywnie uczestnicząc w jego życiu.
Profesor jest autorem wielu monografii, podręczników, prac zbiorowych oraz ponad 160 artykułów naukowych
i popularnonaukowych. Odznaczony Srebrnym i Złotym Krzyżem Zasługi; Krzyżem Kawalerskim OOP; Medalem Komisji Edukacji Narodowej, Złotą Odznaką ZNP, Honorową Odznaką M. Poznania, na kaliskiej konferencji obdarzony został godnością członka honorowego KTPN. Po ceremonii wręczenia dyplomu prof. Dzierżymir Jankowski powiedział „Serdecznie dziękuję za ten honorowy tytuł. Cała moja obecność w pracach towarzystwa była dla mnie wielkim wydarzeniem biograficznym, a teraz ten właśnie honorowy tytuł członka towarzystwa będzie jakimś elementem niesłychanie istotnym i ważnym, inspirującym dalszą aktywność.”
Po tym ważnym wydarzeniu rozpoczęto interdyscyplinarną debatę naukową, która skupiła referentów, wśród których znaleźli się: prof. Krzysztof Walczak (Uniwersytet Wrocławski), który przedstawił referat pt. „Kalisz Sławomira Czerwińskiego. Instytucje, ludzie, wydarzenia”, dr Joanna Król (Uniwersytet Szczeciński) omawiająca kontrowersje wokół ideału wychowania państwowego Sławomira Czerwińskiego (1885-1931), po której wystąpił dr Jarosław Durka (Uniwersytet Opolski), charakteryzując ks. Bronisława Żongołłowicza, jako wiceministra oświaty w latach 1930-1931
i współpracownika S. Czerwińskiego. Kolejną prelegentką była prof. Ewa Andrysiak (Uniwersytet Łódzki) zwracając uwagę na rolę książki w życiu Sławomira Czerwińskiego, a jako ostatni w pierwszym dniu konferencji zaprezentował się dr hab. Piotr Gołdyn (Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk) przybliżając kontrowersje wokół śmierci i pogrzebu Sławomira Czerwińskiego.
W następnym dniu obrad dr hab. Elżbieta Magiera (Uniwersytet Szczeciński) rozpoczęła kolejny cykl referatów, opisując organizację wychowania państwowego w szkolnictwie powszechnym okresu międzywojennego (w latach 1932-1939), następny referat nieobecnej dr Teresy Gumuły (Uniwersytet Kielecki) pt. „Czasopisma pedagogiczne
i oświatowe o wychowaniu państwowym w okresie II Rzeczypospolitej”, przedstawiła dr Bogumiła Celer, po czym
dr Urszula Wróblewska (Uniwersytet w Białymstoku) przybliżyła słuchaczom temat „Wychowanie państwowe wśród mniejszości narodowych na przykładzie Tatarów i Karaimów”. Po krótkiej przerwie wystąpiła jeszcze mgr Agnieszka Tys (Uniwersytet Warszawski), która scharakteryzowała stanowisko Stefanii Sempołowskiej (1869-1944) wobec idei wychowania państwowego w II Rzeczypospolitej i na koniec za nieobecną prelegentkę dr Katarzynę Grysińską-Jarmułę (Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy) wypowiedź jej pt. „Czy Polaków można było skutecznie zgermanizować i zrobić z nich przykładnych obywateli Państwa Polskiego? Uwagi na temat założeń zawartych
w memoriałach hrabiego Bogdana Hutten-Czapskiego” odczytała prof. Ewa Andrysiak. Dzięki przedstawionym ciekawym referatom i staraniom organizatorów (w tym przewodniczącego komitetu organizacyjnego konferencji
dr. hab. Piotra Gołdyna) konferencję tę można zaliczyć do bardzo udanych. Jej efekty zostaną utrwalone w postaci publikacji pokonferencyjnej. 

Tekst i fot.: Ewa Obała

POWSTANIE STYCZNIOWE WE WSCHODNIEJ WIELKOPOLSCE
150-LECIE NARODOWEGO ZRYWU I TRAGEDII
2 PAŹDZIERNIKA 2013

Dnia 2 października 2013 r. w „Villi Calisia” w Kaliszu odbyła się konferencja naukowa pt. „POWSTANIE STYCZNIOWE WE WSCHODNIEJ WIELKOPOLSCE. 150-LECIE NARODOWEGO ZRYWU I TRAGEDII”. Nawiązywała ona do ostatniego heroicznego czynu narodowowyzwoleńczego Polaków XIX wieku, by w rocznicę tamtych wydarzeń w szczególny sposób podkreślić znaczenie powstania i oddać hołd jego bohaterom. Konferencję poprowadził prezes KTPN prof. Krzysztof Walczak, a wystąpienia w niej przedstawili:
– prof. Michał Jarnecki - „Kaliszanie w Rządzie Narodowym”
– dr Adam Buława - „Ostatnia militarna nadzieja powstańczego stronnictwa białych. Gen. E. Taczanowski jako dowódca partyzantki...”
– prof. Roland Prejs - „Zakonnicy franciszkańscy w powstaniu styczniowym ze szczególnym uwzględnieniem ziemi kaliskiej” (w imieniu prof. referat zaprezentował dr Piotr Gołdyn)
– prof. Zdzisław Małecki - „Ocalić od zapomnienia”
– mgr Monika Sobczak-Waliś - „Udział uczniów kaliskiej Wyższej Szkoły Realnej w powstaniu styczniowym”
– mgr Jadwiga Miluśka-Stasiak - „Agaton Giller jako uczestnik i historyk powstania styczniowego”
– mgr Ewa Obała - „Pobici, lecz niezwyciężeni” - weterani powstania styczniowego na łamach „Echa Kaliskiego Ilustrowanego”

 

 

KSIĄŻKA W KULTURZE I SPOŁECZEŃSTWIE POLSKICH REGIONÓW

STAN I PERSPEKTYWY BADAŃ HISTORYCZNYCH

25-27 LISTOPADA 2010

 

W dniach 25-27 listopada 2010 r. odbyła się w Kaliszu konferencja naukowa pt. Książka w kulturze
i społeczeństwie polskich regionów. Stan i perspektywy badań historycznych
. Konferencję zorganizowało Kaliskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk z udziałem Instytutu Informacji Naukowej
i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, przy wsparciu finansowym Ministerstwa Nauki
i Szkolnictwa Wyższego oraz Urzędu Miejskiego w Kaliszu. Patronat nad wydarzeniem objął Prezydent Miasta Kalisza Janusz Pęcherz. W skład Rady Programowej wchodzili: prof. dr hab. Krzysztof Migoń,
dr hab., prof. UWr Krzysztof Walczak i dr Danuta Wańka. czytaj więcej

 

DOKONANIA REGIONALNEGO RUCHU NAUKOWEGO W POLSCE

W DWUDZIESTOLECIE

KALISKIEGO TOWARZYSTWA PRZYJACIÓŁ NAUK

 

W dniach 16-17 listopada 2007 roku w sali recepcyjnej kaliskiego ratusza odbyła się ogólnopolska konferencja naukowa pt. Dokonania regionalnego ruchu naukowego w Polsce. W dwudziestolecie Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.. W skład Rady Programowej weszli: prof. dr hab. Artur Kijas (UAM), prof. dr hab. Krzysztof Migoń (UWr), dr hab. Krzysztof Walczak (KTPN) i dr Danuta Wańka (KTPN). Sekretarzem konferencji była mgr Małgorzata Kołodziej. czytaj więcej

 
750 LAT LOKACJI KALISZA
 
Dnia 10 października 2007 r. w Sali Recepcyjnej kaliskiego Ratusza odbyła się sesja popularnonaukowa pt. „750 lat lokacji Kalisza”, nad którą patronat objął Prezydent Miasta Kalisza dr inż. Janusz Pęcherz. czytaj wiecej
 
Uczestnictwo członków KTPN  w obchodach XV Europejskich Dni Dziedzictwa Kulturowego
 
 W ramach XV Europejskich Dni Dziedzictwa Kulturowego, Urząd Miejski przy współpracy Polskiego Towarzystwa Historycznego Oddział w Kaliszu czytaj więcej